หลายคนเมื่อพบว่าตัวเองมีฟันผุ อาจเริ่มกังวลว่าต้องอุดฟัน ถอนฟัน หรือถึงขั้นรักษารากฟันหรือไม่ โดยเฉพาะเมื่อเริ่มมีอาการเสียวฟัน ปวดฟัน หรือปวดตอนกลางคืน จึงเกิดคำถามว่า ฟันผุแค่ไหน ถึงต้องรักษารากฟัน
ความจริงแล้ว ฟันผุไม่ได้หมายความว่าจะต้องรักษารากฟันทุกซี่ หากรอยผุยังอยู่เฉพาะบริเวณเคลือบฟันหรือเนื้อฟัน และยังไม่ลุกลามเข้าสู่โพรงประสาทฟัน ทันตแพทย์อาจสามารถกำจัดเนื้อฟันที่ผุและบูรณะด้วยการอุดฟันได้
แต่หากปล่อยให้ฟันผุลึกมากขึ้น เชื้อแบคทีเรียสามารถเข้าสู่โพรงประสาทฟัน ทำให้เนื้อเยื่อภายในฟันเกิดการอักเสบหรือติดเชื้อ ซึ่งในบางกรณีอาจจำเป็นต้อง รักษารากฟัน เพื่อกำจัดเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อภายในคลองรากฟันและช่วยเก็บฟันธรรมชาติไว้ใช้งานต่อ
สำหรับผู้ที่กำลังค้นหาว่า ฟันผุแค่ไหน ถึงต้องรักษารากฟันโคราช บทความนี้จะอธิบายตั้งแต่ระดับของฟันผุ อาการเตือน ความแตกต่างระหว่างอุดฟันกับรักษารากฟัน ขั้นตอนการรักษา และช่วงเวลาที่ควรเข้าพบทันตแพทย์
ฟันผุเกิดขึ้นได้อย่างไร?
ฟันผุเกิดจากคราบจุลินทรีย์และแบคทีเรียที่สะสมอยู่บนผิวฟัน เมื่อเรารับประทานอาหารหรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล แบคทีเรียจะนำสารเหล่านั้นไปสร้างกรด ซึ่งสามารถค่อย ๆ ทำลายแร่ธาตุของผิวเคลือบฟัน
ในช่วงแรก รอยผุอาจยังมีขนาดเล็กและยังไม่ทำให้รู้สึกเจ็บ แต่หากไม่ได้รับการดูแล รอยผุสามารถลึกผ่านชั้นเคลือบฟันเข้าสู่ชั้นเนื้อฟัน และในที่สุดอาจเข้าสู่โพรงประสาทฟันได้
ดังนั้น ความรุนแรงของฟันผุจึงไม่ได้ดูจากขนาดรูที่มองเห็นเพียงอย่างเดียว เพราะบางครั้งรูด้านนอกอาจดูไม่ใหญ่มาก แต่รอยผุด้านในอาจลึกกว่าที่เห็น
ฟันผุมีกี่ระดับ?
เพื่อให้เข้าใจว่า ฟันผุแค่ไหน ถึงต้องรักษารากฟัน สามารถแบ่งความรุนแรงของฟันผุแบบเข้าใจง่ายได้เป็นหลายระยะ
ฟันผุระยะแรก
รอยผุอาจเริ่มจากการสูญเสียแร่ธาตุของเคลือบฟัน ทำให้เกิดรอยสีขาวขุ่น หรือมีการเปลี่ยนสีเล็กน้อยบนผิวฟัน
ในระยะนี้อาจยังไม่มีรูและไม่มีอาการเจ็บ หากตรวจพบเร็ว ทันตแพทย์อาจแนะนำการดูแลสุขภาพช่องปาก การใช้ฟลูออไรด์ และปรับพฤติกรรมการรับประทานอาหารตามความเหมาะสม
ฟันผุเข้าสู่ชั้นเนื้อฟัน
เมื่อรอยผุลึกผ่านเคลือบฟันเข้าสู่ชั้นเนื้อฟัน ผู้ป่วยอาจเริ่มมีอาการเสียวเมื่อรับประทานของหวาน ของเย็น หรือของร้อน
หากเนื้อเยื่อประสาทฟันยังไม่เกิดการอักเสบที่ไม่สามารถฟื้นตัวได้ ส่วนใหญ่ยังอาจรักษาด้วยการกำจัดเนื้อฟันที่ผุและอุดฟัน
ฟันผุลึกใกล้โพรงประสาท
เมื่อรอยผุอยู่ใกล้เส้นประสาทมาก อาการเสียวหรือปวดอาจชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะเมื่อโดนของเย็น ของร้อน หรือของหวาน
ระยะนี้จำเป็นต้องได้รับการประเมินอย่างละเอียด เพราะบางรายยังสามารถบูรณะฟันได้ แต่บางรายอาจมีการอักเสบของโพรงประสาทแล้ว
ฟันผุลึกถึงโพรงประสาทฟัน
หากเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่โพรงประสาทและทำให้เนื้อเยื่อด้านในเกิดการอักเสบรุนแรงหรือติดเชื้อ การอุดฟันเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถแก้ปัญหาได้
ในกรณีนี้ ทันตแพทย์อาจพิจารณา รักษารากฟัน เพื่อกำจัดเนื้อเยื่อที่อักเสบหรือติดเชื้อออกจากคลองรากฟัน
แล้วฟันผุแค่ไหน ถึงต้องรักษารากฟัน?
คำตอบไม่ได้ขึ้นอยู่กับ “ขนาดของรูผุ” เพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับว่าเชื้อและการอักเสบลุกลามไปถึงเนื้อเยื่อภายในโพรงประสาทฟันหรือยัง
โดยทั่วไป ทันตแพทย์อาจพิจารณาการรักษารากฟันเมื่อพบว่าประสาทฟันมีการอักเสบที่ไม่สามารถกลับคืนสู่ภาวะปกติได้ หรือเนื้อเยื่อภายในฟันเกิดการตายและติดเชื้อ
ตัวอย่างสถานการณ์ที่อาจต้องรักษาราก ได้แก่ ฟันผุลึกถึงโพรงประสาท มีอาการปวดรุนแรงหรือปวดเองโดยไม่มีสิ่งกระตุ้น ปวดนานหลังดื่มของร้อนหรือเย็น ปวดตอนกลางคืน มีอาการเจ็บเวลาเคี้ยว มีตุ่มหนองบริเวณเหงือก หรือมีการติดเชื้อบริเวณปลายรากฟัน
อย่างไรก็ตาม อาการเพียงอย่างเดียวไม่สามารถใช้ยืนยันได้ว่าจำเป็นต้องรักษารากฟันหรือไม่ ต้องตรวจโดยทันตแพทย์ร่วมกับการทดสอบและภาพรังสี
อาการแบบไหนอาจเป็นสัญญาณว่าฟันผุลึกถึงประสาท?
หากมีอาการต่อไปนี้ ควรเข้ารับการตรวจโดยทันตแพทย์ ไม่ควรรอให้อาการรุนแรงขึ้น
- ปวดฟันเองโดยไม่มีสิ่งกระตุ้น
- ปวดตุบ ๆ หรือปวดรุนแรง
- ปวดฟันตอนกลางคืน
- ดื่มน้ำร้อนหรือเย็นแล้วปวดนานผิดปกติ
- เจ็บเวลาบดเคี้ยวหรือกัดอาหาร
- ฟันเปลี่ยนสีเข้มกว่าซี่ข้างเคียง
- เหงือกบริเวณฟันซี่นั้นบวม
- มีตุ่มคล้ายสิวหรือมีหนองบริเวณเหงือก
- หน้าบวม
- มีอาการปวดลามไปบริเวณขากรรไกร หู หรือศีรษะ
โดยเฉพาะหากมี หน้าบวม มีไข้ กลืนลำบาก หรือหายใจลำบาก ควรได้รับการประเมินทางการแพทย์โดยเร็ว เพราะอาจเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อที่ลุกลาม
ฟันไม่ปวด สามารถต้องรักษารากฟันได้ไหม?
ได้ค่ะ และเป็นจุดที่หลายคนเข้าใจผิด
บางครั้งประสาทฟันอาจตายไปแล้ว ทำให้ช่วงหนึ่งผู้ป่วยแทบไม่มีอาการปวด แต่ภายในรากฟันยังสามารถมีเชื้อแบคทีเรียและการติดเชื้ออยู่ได้
ผู้ป่วยบางรายจึงมาพบทันตแพทย์ด้วยอาการเพียงฟันเปลี่ยนสี มีตุ่มหนองที่เหงือก หรือพบความผิดปกติจากภาพเอกซเรย์ ทั้งที่ไม่ได้ปวดมาก
ดังนั้น การใช้คำว่า “ไม่ปวด = ไม่เป็นอะไร” อาจไม่ถูกต้องเสมอไป
การอุดฟัน เป็นการกำจัดบริเวณเนื้อฟันที่ผุออก แล้วเติมวัสดุบูรณะเพื่อให้ฟันกลับมาใช้งานได้และลดโอกาสที่รอยผุจะลุกลามต่อ
ส่วน การรักษารากฟัน จะเกี่ยวข้องกับเนื้อเยื่อภายในโพรงประสาทและคลองรากฟัน โดยทันตแพทย์จะนำเนื้อเยื่อที่อักเสบหรือติดเชื้อออก ทำความสะอาดและฆ่าเชื้อภายในคลองราก ก่อนอุดปิดคลองรากฟัน
ดังนั้น หากเชื้อยังไม่เข้าสู่โพรงประสาท การอุดฟันอาจเพียงพอ แต่หากประสาทฟันเกิดการอักเสบรุนแรงหรือติดเชื้อ การอุดด้านบนอย่างเดียวไม่สามารถกำจัดเชื้อที่อยู่ภายในรากได้
ทันตแพทย์ตรวจอย่างไรว่าต้องรักษารากฟันหรือไม่?
ก่อนตัดสินใจรักษา ทันตแพทย์จะพิจารณาหลายข้อมูลร่วมกัน ไม่ได้ดูจากภาพเอกซเรย์เพียงอย่างเดียว
การตรวจอาจประกอบด้วยการซักประวัติอาการ ตรวจรอยผุ ตรวจการตอบสนองของฟันต่อความเย็นหรือความร้อน ทดสอบการเคาะฟันและการกัด ประเมินเหงือกและเนื้อเยื่อรอบฟัน รวมถึงถ่ายภาพรังสีเพื่อดูความลึกของรอยผุและสภาพบริเวณรากฟัน จากนั้นจึงประเมินว่าประสาทฟันยังสามารถฟื้นตัวได้หรือไม่ และวิธีรักษาแบบใดเหมาะสมที่สุด
ถ้าปล่อยฟันผุจนถึงราก จะเกิดอะไรขึ้น?
เมื่อรอยผุลึกจนเชื้อเข้าสู่โพรงประสาท การอักเสบอาจพัฒนาต่อไปจนประสาทฟันตาย จากนั้นเชื้อสามารถแพร่ลงไปบริเวณปลายรากฟันและเนื้อเยื่อรอบ ๆ ได้
ผลที่อาจตามมา ได้แก่ อาการปวดมาก เจ็บเวลากัด เหงือกบวม มีหนอง ฝีบริเวณปลายราก หรือในบางกรณีเกิดการบวมบริเวณใบหน้า
หากโครงสร้างฟันเสียหายมากเกินกว่าจะบูรณะได้ อาจไม่สามารถเก็บฟันไว้ได้และอาจต้องพิจารณาถอนฟัน
ดังนั้น การเข้ารับการตรวจตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงมีโอกาสช่วยลดความซับซ้อนของการรักษาได้
รักษารากฟันแล้วต้องครอบฟันไหม?
ไม่ใช่ทุกซี่จำเป็นต้องครอบฟันเหมือนกันทั้งหมด แต่ในฟันบางตำแหน่ง โดยเฉพาะฟันกรามหรือฟันที่สูญเสียเนื้อฟันมาก หลังรักษารากแล้วฟันอาจมีความเสี่ยงต่อการแตกเพิ่มขึ้น
ทันตแพทย์จึงอาจแนะนำการบูรณะเพิ่มเติม เช่น การอุดแบบเฉพาะทาง การทำออนเลย์ หรือครอบฟัน ขึ้นอยู่กับปริมาณเนื้อฟันที่เหลือ ตำแหน่งของฟัน และแรงบดเคี้ยว
การประเมินหลังรักษารากจึงควรทำเป็นรายกรณี
ฟันผุแค่ไหน ถึงต้องรักษารากฟันโคราช ควรเลือกคลินิกอย่างไร?
สำหรับผู้ที่กำลังค้นหา ฟันผุแค่ไหน ถึงต้องรักษารากฟันโคราช สิ่งสำคัญไม่ควรมีเพียงเรื่องราคา แต่ควรพิจารณาว่าคลินิกมีการตรวจวินิจฉัยอย่างครบถ้วนก่อนเริ่มรักษาหรือไม่
ควรเลือกสถานพยาบาลที่สามารถประเมินสภาพฟันและรากฟัน อธิบายเหตุผลว่าทำไมจึงควรรักษารากหรือมีทางเลือกอื่น แจ้งขั้นตอนและค่าใช้จ่ายก่อนรักษา รวมถึงมีระบบติดตามผลหลังการรักษา
หากฟันมีโครงสร้างเสียหายมาก ทันตแพทย์ควรประเมินด้วยว่าหลังรักษารากแล้วสามารถบูรณะฟันให้กลับมาใช้งานได้อย่างเหมาะสมหรือไม่
ตรวจฟันผุและประเมินการรักษารากฟันที่ Ortho Smile Clinic โคราช
สำหรับผู้ที่มีฟันผุ ปวดฟัน เสียวฟัน หรือสงสัยว่ารอยผุลึกจนถึงโพรงประสาท สามารถเข้ารับการตรวจที่ Ortho Smile Clinic โคราช เพื่อให้ทันตแพทย์ประเมินสภาพฟันและวางแผนการรักษาตามความเหมาะสม
ทันตแพทย์จะตรวจความลึกของรอยผุ อาการของผู้รับบริการ สภาพของเนื้อฟันและเนื้อเยื่อรอบราก รวมถึงพิจารณาภาพรังสีเมื่อมีข้อบ่งชี้ เพื่อแยกว่าฟันซี่ดังกล่าวยังสามารถรักษาด้วยการอุดฟัน หรือมีความจำเป็นต้องรักษารากฟัน
หากจำเป็นต้องรักษาราก จะมีการอธิบายขั้นตอน แนวทางการบูรณะฟันหลังรักษา และข้อควรดูแลให้ผู้รับบริการเข้าใจก่อนเริ่มการรักษา
ทั้งนี้ การรักษาของแต่ละคนแตกต่างกันตามความรุนแรงของรอยผุ สภาพรากฟัน ปริมาณเนื้อฟันที่เหลือ และสุขภาพช่องปากโดยรวม จึงควรเข้ารับการตรวจจริงเพื่อวางแผนรักษาที่เหมาะสม
ต้องการจองคิวทำฟัน หรือ สอบถามรายละเอียด
IN BOX : m.me/orthosmilekorat
ID LINE : https://line.me/R/ti/p/%40dhh0551e
TIKTOK : https://www.tiktok.com/@orthosmilekorat
WebSite : https://orthosmilekorat.world/
สำนักงานใหญ่ NDC สืบศิริ (ถ.สืบศิริ)
โทร. 065-2405720 , 093-5682666
https://maps.app.goo.gl/wY7UcbFzwDg1ssJe6
สาขาในปั้มปตท.หน้าม.เทคโนราชมงคลอีสาน(ถ.สุรณารายน์)
โทร. 044-271560 , 081-1202903
https://maps.app.goo.gl/XKJ1JW2vh6n4cNEm7
สาขาเซฟวัน (โซนซาลอน)
โทร. 063-881-8190 , 065-5125145
https://goo.gl/maps/viYtUD3mASF2T3S7A
สาขาใหม่ สาขาเซ็นทรัลโคราช ชั้น 3 เยื้องสำนักงานหนังสือเดินทาง
โทร.061-159-9333, 065-240-5719
https://maps.app.goo.gl/LibThhrzkVBT4QfA9
