ฟันแตกหรือฟันบิ่นอาจเกิดจากการกัดอาหารแข็ง อุบัติเหตุ การนอนกัดฟัน ฟันผุ หรือวัสดุอุดฟันเดิมที่เสื่อมสภาพ แม้บางกรณีจะไม่มีอาการปวด แต่รอยแตกอาจลึกขึ้นและกระทบต่อเนื้อฟันหรือโพรงประสาทฟันได้
หากกำลังสงสัยว่า ฟันแตก ฟันบิ่น ควรทำอย่างไร สิ่งสำคัญคือหลีกเลี่ยงการใช้ฟันซี่นั้น เก็บชิ้นส่วนฟันไว้หากหาเจอ และเข้ารับการตรวจจากทันตแพทย์เพื่อประเมินความลึกของรอยแตก
สำหรับผู้ที่กำลังค้นหา ฟันแตก ฟันบิ่น โคราช บทความนี้รวบรวมวิธีปฐมพยาบาล อาการที่ควรรีบพบทันตแพทย์ และแนวทางรักษาที่อาจพิจารณาตามความรุนแรงของฟันแต่ละซี่
ฟันแตกกับฟันบิ่นต่างกันอย่างไร?
ฟันบิ่นมักหมายถึงการสูญเสียเนื้อฟันเพียงเล็กน้อย เช่น มุมฟันหรือขอบฟันหน้าหลุดออก โดยอาจไม่ลึกถึงโพรงประสาทฟัน
ส่วนฟันแตกอาจหมายถึงความเสียหายที่มากกว่า เช่น เนื้อฟันแตกออกเป็นชิ้น รอยแตกพาดลงไปใต้เหงือก หรือรอยร้าวลึกเข้าใกล้โพรงประสาทฟันและรากฟัน
อย่างไรก็ตาม ไม่สามารถประเมินความรุนแรงจากขนาดของรอยที่มองเห็นเพียงอย่างเดียว รอยแตกขนาดเล็กบางตำแหน่งอาจลึกและทำให้เกิดอาการปวดเมื่อกัดอาหารได้ จึงควรให้ทันตแพทย์ตรวจโดยตรง
สาเหตุของฟันแตกหรือฟันบิ่น
ฟันแตกและฟันบิ่นอาจเกิดจากหลายสาเหตุ ได้แก่
- กัดน้ำแข็ง กระดูก เมล็ดแข็ง หรือลูกอมแข็ง
- ประสบอุบัติเหตุ หกล้ม หรือถูกกระแทกบริเวณใบหน้า
- นอนกัดฟันหรือขบฟันเป็นประจำ
- มีฟันผุจนโครงสร้างฟันอ่อนแอ
- วัสดุอุดฟันขนาดใหญ่หรือวัสดุอุดเดิมเสื่อมสภาพ
- ฟันที่ผ่านการรักษารากฟันและสูญเสียเนื้อฟันจำนวนมาก
- การสบฟันผิดปกติ ทำให้ฟันบางซี่รับแรงมากเกินไป
- ใช้ฟันเปิดบรรจุภัณฑ์หรือกัดสิ่งของ
- ฟันสึกหรือมีรอยร้าวสะสมเป็นเวลานาน
การค้นหาสาเหตุมีความสำคัญ เพราะนอกจากซ่อมแซมฟันที่เสียหายแล้ว ทันตแพทย์อาจต้องแก้ไขปัจจัยที่ทำให้ฟันรับแรงมากผิดปกติเพื่อลดโอกาสแตกซ้ำ
ฟันแตก ฟันบิ่น ควรทำอย่างไรทันที?
เมื่อฟันแตกหรือบิ่น ควรปฏิบัติดังนี้
- บ้วนปากเบา ๆ ด้วยน้ำสะอาด
บ้วนปากเพื่อกำจัดเศษอาหารและสิ่งสกปรก แต่ไม่ควรแคะบริเวณรอยแตกด้วยของแข็งหรือของแหลม
- เก็บชิ้นส่วนฟันที่แตก
หากพบชิ้นส่วนฟัน ให้จับอย่างระมัดระวัง เก็บไว้ในนมหรือน้ำลาย แล้วนำไปพบทันตแพทย์ เพราะบางกรณีอาจสามารถนำชิ้นส่วนกลับมายึดติดกับฟันได้ ตามคำแนะนำของ NHS
- ประคบเย็นเมื่อมีอาการบวม
ใช้ผ้าห่อน้ำแข็งหรือถุงประคบเย็นประคบบริเวณแก้มด้านนอกเป็นช่วง ๆ เพื่อลดอาการบวม ไม่ควรวางน้ำแข็งสัมผัสผิวหนังโดยตรง
- หลีกเลี่ยงการเคี้ยวด้านที่ฟันแตก
เลือกรับประทานอาหารอ่อน และหลีกเลี่ยงอาหารแข็ง เหนียว ร้อนจัด เย็นจัด หรือหวานจัด จนกว่าจะได้รับการตรวจ
- ติดต่อคลินิกทันตกรรม
แม้ไม่มีอาการปวดก็ควรนัดตรวจ เพราะทันตแพทย์ต้องประเมินว่ารอยแตกอยู่เฉพาะชั้นเคลือบฟันหรือลึกถึงเนื้อฟันและโพรงประสาทฟัน
สมาคมทันตแพทย์อเมริกันแนะนำให้บ้วนปากด้วยน้ำอุ่น ประคบเย็นหากมีอาการบวม และพบทันตแพทย์โดยเร็วเมื่อฟันแตกร้าวจากอุบัติเหตุ
สิ่งที่ไม่ควรทำเมื่อฟันแตกหรือบิ่น
- ไม่ใช้กาวทั่วไปติดชิ้นส่วนฟันด้วยตนเอง
- ไม่ใช้ของแหลมแคะรอยแตก
- ไม่พยายามกรอหรือขัดขอบฟันเอง
- ไม่กัดอาหารแข็งด้วยฟันซี่ที่เสียหาย
- ไม่วางยาแอสไพรินลงบนฟันหรือเหงือก
- ไม่ปล่อยทิ้งไว้เพียงเพราะยังไม่มีอาการปวด
- ไม่ซื้อวัสดุอุดชั่วคราวมาใช้แทนการตรวจจากทันตแพทย์เป็นเวลานาน
อาการแบบไหนควรรีบพบทันตแพทย์?
ควรติดต่อคลินิกทันตกรรมโดยเร็วหากพบอาการดังต่อไปนี้
- ฟันแตกออกเป็นชิ้นขนาดใหญ่
- มองเห็นเนื้อด้านในสีชมพูหรือสีแดง
- ปวดฟันมากหรือปวดเป็นจังหวะ
- เสียวร้อนหรือเย็นแล้วอาการไม่หายทันที
- เจ็บเมื่อกัดหรือปล่อยแรงกัด
- ฟันโยก เคลื่อนตำแหน่ง หรือกดเจ็บ
- มีเลือดออกจากบริเวณกลางฟันหรือรอบเหงือก
- ใบหน้าหรือเหงือกบวม
- มีตุ่มหนอง ไข้ กลิ่นปาก หรือรสผิดปกติในปาก
- อ้าปาก กลืน หรือหายใจลำบาก
- เกิดจากอุบัติเหตุรุนแรงบริเวณใบหน้าหรือขากรรไกร
หากมีอาการบวมลามบริเวณรอบดวงตาหรือลำคอ หรือบวมจนหายใจและกลืนลำบาก ควรไปโรงพยาบาลทันที
ฟันแตกไม่ปวด จำเป็นต้องรักษาหรือไม่?
ควรตรวจ แม้จะยังไม่มีอาการปวด เพราะรอยแตกบางชนิดอาจอยู่เฉพาะด้านนอกในช่วงแรก แต่สามารถลึกขึ้นจากแรงบดเคี้ยวได้
นอกจากนี้ ฟันที่โพรงประสาทได้รับความเสียหายจากอุบัติเหตุอาจยังไม่แสดงอาการทันที ทันตแพทย์จึงอาจตรวจการตอบสนองของประสาทฟัน การโยกของฟัน การสบฟัน และพิจารณาภาพรังสีตามข้อบ่งชี้
การตรวจเร็วอาจช่วยเพิ่มโอกาสเก็บรักษาเนื้อฟันเดิมและลดความซับซ้อนของการรักษา
ทันตแพทย์ตรวจอะไรบ้าง?
การตรวจฟันแตกหรือฟันบิ่นอาจประกอบด้วย
- สอบถามสาเหตุและเวลาที่เกิดเหตุ
- ตรวจขนาดและตำแหน่งของรอยแตก
- ตรวจว่ารอยแตกอยู่เหนือหรือลึกลงไปใต้เหงือก
- ตรวจการโยกและตำแหน่งของฟัน
- ตรวจอาการเจ็บเมื่อเคาะหรือกัด
- ทดสอบการตอบสนองของโพรงประสาทฟัน
- ตรวจการสบฟันและแรงที่ตกบนฟันซี่นั้น
- ตรวจฟันข้างเคียงและเนื้อเยื่อรอบฟัน
- ถ่ายภาพรังสีตามข้อบ่งชี้
- ติดตามการเปลี่ยนแปลงในกรณีที่เกิดจากอุบัติเหตุ
รอยร้าวบางชนิดอาจมองเห็นได้ยาก จึงอาจต้องใช้แสง การย้อมสี หรือเครื่องมือช่วยตรวจเพิ่มเติมตามความเหมาะสม
ฟันแตกหรือฟันบิ่นรักษาอย่างไร?
แนวทางรักษาขึ้นอยู่กับปริมาณเนื้อฟันที่เสียหาย ความลึกของรอยแตก ตำแหน่งฟัน และสภาพโพรงประสาทฟัน
ขัดแต่งขอบฟัน
เหมาะกับฟันบิ่นเล็กน้อยและไม่กระทบต่อความแข็งแรงของฟัน ทันตแพทย์อาจขัดขอบที่คมให้เรียบเพื่อลดการบาดลิ้นหรือริมฝีปาก
อุดฟันหรือซ่อมด้วยวัสดุสีเหมือนฟัน
ใช้ในกรณีที่เนื้อฟันเสียหายไม่มาก โดยเฉพาะบริเวณฟันหน้า ทันตแพทย์สามารถปรับรูปร่างและสีให้ใกล้เคียงกับฟันเดิมได้
ยึดชิ้นส่วนฟันกลับ
หากเก็บชิ้นส่วนฟันไว้ได้และมีสภาพเหมาะสม ทันตแพทย์อาจพิจารณายึดชิ้นส่วนกลับเข้ากับตัวฟัน
วีเนียร์
อาจพิจารณาในฟันหน้าบางกรณี เมื่อความเสียหายอยู่บริเวณผิวด้านหน้าและมีข้อบ่งชี้ด้านรูปร่างหรือความสวยงาม
ครอบฟัน
ใช้เมื่อฟันสูญเสียเนื้อฟันจำนวนมากหรือมีความเสี่ยงแตกต่อ ครอบฟันช่วยปกคลุมและเพิ่มความแข็งแรงให้โครงสร้างฟันที่เหลือ
รักษารากฟัน
หากรอยแตกหรือการบาดเจ็บกระทบต่อโพรงประสาทฟันจนเกิดการอักเสบหรือติดเชื้อ อาจจำเป็นต้องรักษารากฟันก่อนบูรณะฟัน
ถอนฟัน
หากรอยแตกลงไปลึกถึงรากฟัน แตกแยกจนไม่สามารถบูรณะได้ หรือโครงสร้างฟันเหลือน้อยเกินไป ทันตแพทย์อาจพิจารณาถอนฟันและวางแผนทดแทนฟันตามความเหมาะสม
ฟันน้ำนมแตกหรือบิ่น ควรทำอย่างไร?
ควรพาเด็กไปพบทันตแพทย์ แม้ฟันน้ำนมจะหลุดในอนาคต เพราะอุบัติเหตุอาจกระทบต่อรากฟัน เนื้อเยื่อรอบฟัน หรือหน่อฟันแท้ที่กำลังพัฒนาอยู่ด้านล่าง
ไม่ควรพยายามติดหรือดันฟันน้ำนมกลับด้วยตนเอง หากเด็กมีเลือดออกมาก ฟันโยกผิดปกติ ปวด บวม หรือไม่สามารถกัดฟันได้ตามเดิม ควรได้รับการตรวจโดยเร็ว
ป้องกันฟันแตกและฟันบิ่นได้อย่างไร?
- หลีกเลี่ยงการกัดน้ำแข็ง กระดูก และอาหารที่แข็งมาก
- ไม่ใช้ฟันเปิดฝาขวด ฉีกถุง หรือกัดสิ่งของ
- ใส่อุปกรณ์ป้องกันฟันเมื่อเล่นกีฬาที่มีการปะทะ
- รักษาฟันผุก่อนเนื้อฟันเสียหายมาก
- ตรวจวัสดุอุดฟันและครอบฟันเป็นระยะ
- ปรึกษาทันตแพทย์หากนอนกัดฟัน
- ตรวจการสบฟันหากมีฟันบางซี่รับแรงมากผิดปกติ
- ตรวจสุขภาพช่องปากตามความเสี่ยงของแต่ละบุคคล
ฟันแตก ฟันบิ่น โคราช ควรเลือกคลินิกอย่างไร?
สำหรับผู้ที่กำลังค้นหาคลินิกรักษา ฟันแตก ฟันบิ่น โคราช ควรพิจารณาคลินิกที่สามารถตรวจประเมินความลึกของรอยแตกและอธิบายทางเลือกรักษาอย่างชัดเจน
สิ่งที่ควรพิจารณา ได้แก่
- สามารถให้คำแนะนำหรือประเมินกรณีเร่งด่วนได้
- ตรวจทั้งตัวฟัน โพรงประสาท รากฟัน และการสบฟัน
- มีบริการภาพรังสีตามข้อบ่งชี้
- อธิบายว่าสามารถเก็บฟันไว้ได้หรือไม่
- แจ้งข้อดี ข้อจำกัด และค่าใช้จ่ายก่อนรักษา
- มีบริการรองรับตั้งแต่การอุดฟัน ครอบฟัน จนถึงรักษารากฟัน
- มีระบบติดตามหลังรักษาหรือหลังเกิดอุบัติเหตุ
ฟันแตก ฟันบิ่น โคราช ควรเลือกคลินิกอย่างไร?
สำหรับผู้ที่กำลังค้นหาคลินิกรักษา ฟันแตก ฟันบิ่น โคราช ควรพิจารณาคลินิกที่สามารถตรวจประเมินความลึกของรอยแตกและอธิบายทางเลือกรักษาอย่างชัดเจน
สิ่งที่ควรพิจารณา ได้แก่
- สามารถให้คำแนะนำหรือประเมินกรณีเร่งด่วนได้
- ตรวจทั้งตัวฟัน โพรงประสาท รากฟัน และการสบฟัน
- มีบริการภาพรังสีตามข้อบ่งชี้
- อธิบายว่าสามารถเก็บฟันไว้ได้หรือไม่
- แจ้งข้อดี ข้อจำกัด และค่าใช้จ่ายก่อนรักษา
- มีบริการรองรับตั้งแต่การอุดฟัน ครอบฟัน จนถึงรักษารากฟัน
- มีระบบติดตามหลังรักษาหรือหลังเกิดอุบัติเหตุ
ต้องการจองคิวทำฟัน หรือ สอบถามรายละเอียด
IN BOX : m.me/orthosmilekorat
ID LINE : https://line.me/R/ti/p/%40dhh0551e
TIKTOK : https://www.tiktok.com/@orthosmilekorat
WebSite : https://orthosmilekorat.world/สำนักงานใหญ่ NDC สืบศิริ (ถ.สืบศิริ)
โทร. 065-2405720 , 093-5682666
https://maps.app.goo.gl/wY7UcbFzwDg1ssJe6สาขาในปั้มปตท.หน้าม.เทคโนราชมงคลอีสาน(ถ.สุรณารายน์)
โทร. 044-271560 , 081-1202903
https://maps.app.goo.gl/XKJ1JW2vh6n4cNEm7สาขาเซฟวัน (โซนซาลอน)
โทร. 063-881-8190 , 065-5125145
https://goo.gl/maps/viYtUD3mASF2T3S7Aสาขาใหม่ สาขาเซ็นทรัลโคราช ชั้น 3 เยื้องสำนักงานหนังสือเดินทาง
โทร.061-159-9333, 065-240-5719
https://maps.app.goo.gl/LibThhrzkVBT4QfA9
