หลายคนอาจสงสัยว่า ฟันคุดปล่อยไว้นานจะเกิดอะไรขึ้น และถ้าฟันคุดยังไม่ปวด จำเป็นต้องผ่าออกหรือไม่ คำตอบคือ ฟันคุดไม่ได้จำเป็นต้องนำออกทุกซี่ เพราะต้องพิจารณาจากตำแหน่งของฟัน ลักษณะการขึ้น สุขภาพของเหงือกและฟันข้างเคียง รวมถึงผลจากภาพรังสีประกอบกัน
หากฟันคุดอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ทำอันตรายต่อช่องปาก ไม่มีรอยโรค และสามารถติดตามตรวจได้อย่างสม่ำเสมอ ทันตแพทย์อาจแนะนำให้เก็บไว้และตรวจติดตามเป็นระยะ แต่ถ้าฟันคุดขึ้นเพียงบางส่วน เอียงชนฟันซี่ข้างหน้า หรือมีเศษอาหารสะสม การปล่อยไว้นานอาจทำให้เกิดการอักเสบ ฟันผุ หรือสร้างความเสียหายต่อฟันข้างเคียงได้
ฟันคุดคืออะไร?
ฟันคุดคือฟันที่ไม่สามารถขึ้นมาในช่องปากได้ตามปกติ อาจขึ้นเพียงบางส่วน ฝังอยู่ใต้เหงือกหรือกระดูก หรือเอียงไปชนฟันซี่ข้างเคียง โดยมักพบที่ฟันกรามซี่สุดท้าย
ลักษณะของฟันคุดที่พบได้ เช่น
- ฟันคุดขึ้นตรงแต่มีเหงือกคลุมบางส่วน
- ฟันคุดเอียงไปด้านหน้าและชนฟันกรามซี่ข้างเคียง
- ฟันคุดอยู่ในแนวนอน
- ฟันคุดเอียงไปด้านหลัง
- ฟันคุดฝังอยู่ใต้เหงือกหรือกระดูกทั้งหมด
ฟันคุดแต่ละตำแหน่งมีความเสี่ยงและความซับซ้อนในการรักษาแตกต่างกัน จึงต้องตรวจในช่องปากและถ่ายภาพรังสีก่อนวางแผนรักษา
ฟันคุดปล่อยไว้นานจะเกิดอะไรขึ้น?
หากฟันคุดอยู่ในตำแหน่งที่สะสมคราบอาหาร ทำความสะอาดได้ยาก หรือทำอันตรายต่อฟันข้างเคียง การปล่อยไว้นานอาจทำให้เกิดปัญหาต่อไปนี้
- เหงือกรอบฟันคุดอักเสบ
ฟันคุดที่ขึ้นมาเพียงบางส่วนมักมีเหงือกคลุมอยู่ ทำให้เศษอาหารและเชื้อแบคทีเรียเข้าไปสะสมใต้เหงือกได้ง่าย จนอาจเกิดเหงือกรอบฟันคุดอักเสบ
อาการที่อาจพบ ได้แก่
- ปวดหรือบวมบริเวณฟันกรามซี่ในสุด
- เหงือกแดงและกดเจ็บ
- มีกลิ่นปากหรือรสชาติผิดปกติในช่องปาก
- อ้าปากได้ไม่เต็มที่
- เจ็บเวลากลืนหรือเคี้ยวอาหาร
- อาการอักเสบเกิดซ้ำเป็นระยะ
- ฟันคุดผุ
ตำแหน่งของฟันคุดมักอยู่ลึกและทำความสะอาดได้ยาก โดยเฉพาะฟันที่ขึ้นเอียงหรือขึ้นเพียงบางส่วน จึงมีโอกาสเกิดคราบอาหารและฟันผุได้
หากรอยผุอยู่ในตำแหน่งที่เข้าถึงยาก อาจไม่สามารถอุดฟันหรือบูรณะได้อย่างเหมาะสม และอาจต้องพิจารณานำฟันคุดออก
- ฟันซี่ข้างเคียงผุหรือเสียหาย
ฟันคุดที่เอียงชนฟันกรามซี่ข้างหน้าอาจทำให้มีเศษอาหารติดอยู่ระหว่างซอกฟัน ซึ่งเป็นบริเวณที่แปรงสีฟันและไหมขัดฟันเข้าถึงได้ยาก
หากปล่อยไว้นาน อาจทำให้ฟันกรามซี่ข้างหน้าเกิดฟันผุ เหงือกอักเสบ หรือสูญเสียกระดูกรอบฟัน ในบางกรณีความเสียหายอาจลุกลามจนฟันซี่ข้างเคียงต้องได้รับการรักษาที่ซับซ้อนขึ้น
- เกิดฝีหรือการติดเชื้อ
เมื่อเชื้อแบคทีเรียสะสมบริเวณฟันคุด อาจเกิดการติดเชื้อหรือฝีหนอง ส่งผลให้ปวด บวม มีไข้ หรืออ้าปากลำบากได้
หากมีอาการบวมลุกลามบริเวณใบหน้าหรือลำคอ กลืนลำบาก หายใจไม่สะดวก หรือมีไข้ร่วมด้วย ควรเข้ารับการประเมินทางการแพทย์หรือทันตกรรมอย่างเร่งด่วน
- เกิดถุงน้ำรอบฟันคุด
ในบางกรณีอาจพบถุงน้ำบริเวณรอบฟันคุดที่ฝังอยู่ในกระดูก แม้จะพบไม่บ่อย แต่ถุงน้ำอาจขยายตัวและส่งผลต่อกระดูกขากรรไกรหรือฟันที่อยู่ใกล้เคียงได้
การตรวจติดตามด้วยภาพรังสีตามคำแนะนำของทันตแพทย์จึงมีความสำคัญ แม้ว่าฟันคุดจะยังไม่แสดงอาการก็ตาม
ฟันคุดไม่ปวด จำเป็นต้องผ่าออกไหม?
ฟันคุดที่ไม่ปวดไม่ได้หมายความว่าจะต้องผ่าออกทุกซี่ และไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีปัญหาเสมอไป เพราะฟันผุ การสูญเสียกระดูกรอบฟัน หรือความเสียหายต่อฟันข้างเคียงอาจเกิดขึ้นโดยยังไม่มีอาการชัดเจน
ทันตแพทย์อาจพิจารณาเก็บฟันคุดไว้ หากตรวจแล้วพบว่า
- ฟันคุดไม่ก่อให้เกิดโรคหรือการติดเชื้อ
- ไม่ทำลายฟันซี่ข้างเคียง
- ไม่มีถุงน้ำหรือความผิดปกติจากภาพรังสี
- สามารถดูแลความสะอาดได้
- สามารถเข้ารับการตรวจติดตามอย่างสม่ำเสมอ
ดังนั้น การตัดสินใจว่าจะเก็บไว้หรือเอาออกควรอ้างอิงจากผลตรวจของแต่ละบุคคล ไม่ควรพิจารณาจากอาการปวดเพียงอย่างเดียว
ฟันคุดแบบไหนที่ทันตแพทย์อาจแนะนำให้เอาออก?
ทันตแพทย์อาจพิจารณาถอนหรือผ่าฟันคุดเมื่อพบว่า
- มีอาการปวดหรือเหงือกรอบฟันคุดอักเสบซ้ำ
- ฟันคุดขึ้นเพียงบางส่วนและมีเศษอาหารติดเป็นประจำ
- พบฟันผุบริเวณฟันคุด
- ฟันคุดทำให้ฟันซี่ข้างเคียงผุหรือเสียหาย
- มีฝี หนอง หรือการติดเชื้อ
- พบถุงน้ำหรือรอยโรคบริเวณรอบฟันคุด
- ฟันคุดอยู่ในตำแหน่งที่ทำความสะอาดไม่ได้
- จำเป็นต้องนำออกเพื่อประกอบแผนการรักษาอื่น
ทั้งนี้ การถอนหรือผ่าฟันคุดมีความเสี่ยงที่ต้องพิจารณาเช่นกัน โดยเฉพาะฟันคุดล่างที่รากฟันอาจอยู่ใกล้เส้นประสาท ทันตแพทย์จึงต้องตรวจภาพรังสีและประเมินว่าประโยชน์ของการนำออกมากกว่าความเสี่ยงหรือไม่
ตรวจฟันคุดต้องตรวจอะไรบ้าง?
ก่อนวางแผนรักษา ทันตแพทย์อาจตรวจข้อมูลต่อไปนี้
- ลักษณะการขึ้นของฟันคุด
- สภาพเหงือกรอบฟันคุด
- ฟันผุและคราบอาหารบริเวณซอกฟัน
- ความเสียหายของฟันซี่ข้างเคียง
- ระดับกระดูกรอบฟัน
- ตำแหน่งและรูปร่างของรากฟัน
- ความสัมพันธ์ระหว่างรากฟันกับเส้นประสาท
- ภาพรังสีตามข้อบ่งชี้
- ประวัติการปวด บวม หรือติดเชื้อซ้ำ
บางกรณีทันตแพทย์อาจพิจารณาภาพถ่ายรังสีสามมิติ เพื่อประเมินความสัมพันธ์ระหว่างรากฟันคุดกับโครงสร้างสำคัญก่อนการรักษา
ปล่อยฟันคุดไว้นาน ผ่ายากขึ้นไหม?
ไม่สามารถสรุปได้จากระยะเวลาเพียงอย่างเดียว เพราะความยากของการผ่าฟันคุดขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ตำแหน่งและความลึกของฟัน รูปร่างของรากฟัน ปริมาณกระดูกโดยรอบ และความใกล้ชิดกับเส้นประสาท
อย่างไรก็ตาม หากปล่อยจนเกิดฟันผุ การอักเสบซ้ำ ความเสียหายต่อฟันข้างเคียง หรือรอยโรคบริเวณกระดูก แผนการรักษาอาจมีความซับซ้อนมากขึ้น จึงควรเข้ารับการตรวจตั้งแต่ยังไม่มีอาการรุนแรง
รักษาอาจมีความซับซ้อนมากขึ้น จึงควรเข้ารับการตรวจตั้งแต่ยังไม่มีอาการรุนแรง
มีอาการอะไรควรรีบพบทันตแพทย์?
ควรเข้ารับการตรวจเมื่อมีอาการต่อไปนี้
- ปวดฟันกรามซี่ในสุด
- เหงือกด้านหลังบวม แดง หรือมีหนอง
- อ้าปากได้ไม่เต็มที่
- เจ็บเวลากลืนหรือเคี้ยวอาหาร
- มีกลิ่นปากหรือรสชาติผิดปกติ
- แก้มหรือใบหน้าบวม
- มีไข้หรือรู้สึกไม่สบาย
- อาการปวดและบวมเกิดซ้ำหลายครั้ง
ไม่ควรรอให้อาการปวดหายเอง เพราะอาการที่ลดลงไม่ได้ยืนยันว่าการติดเชื้อหรือสาเหตุของปัญหาหายไปแล้ว
ผ่าฟันคุด โคราช ปรึกษาคุณหมอฝนที่ Ortho Smile Clinic
หากกำลังสงสัยว่า ฟันคุดปล่อยไว้นานจะเกิดอะไรขึ้น หรือยังไม่แน่ใจว่าฟันคุดของคุณควรเก็บไว้หรือนำออก สามารถเข้ารับการตรวจและปรึกษาคุณหมอฝนที่ Ortho Smile Clinic โคราชได้
ทันตแพทย์จะตรวจตำแหน่งของฟันคุด สุขภาพเหงือก ฟันซี่ข้างเคียง และภาพรังสีตามข้อบ่งชี้ ก่อนอธิบายทางเลือกที่เหมาะสมสำหรับแต่ละบุคคล
สำหรับผู้ที่กำลังมองหาบริการ ผ่าฟันคุด โคราช ควรเลือกคลินิกที่มีการตรวจวางแผนก่อนรักษา อธิบายความจำเป็นและความเสี่ยงอย่างชัดเจน พร้อมให้คำแนะนำในการดูแลแผลหลังทำ
ดูแลโดยทีมทันตแพทย์ด้านการถอนและผ่าฟันคุด พร้อมวางแผนการรักษาเป็นรายบุคคล
ต้องการจองคิวทำฟัน หรือ สอบถามรายละเอียด
IN BOX : m.me/orthosmilekorat
ID LINE : https://line.me/R/ti/p/%40dhh0551e
TIKTOK : https://www.tiktok.com/@orthosmilekorat
WebSite : https://orthosmilekorat.world/
สำนักงานใหญ่ NDC สืบศิริ (ถ.สืบศิริ)
โทร. 065-2405720 , 093-5682666
https://maps.app.goo.gl/wY7UcbFzwDg1ssJe6
สาขาในปั้มปตท.หน้าม.เทคโนราชมงคลอีสาน(ถ.สุรณารายน์)
โทร. 044-271560 , 081-1202903
https://maps.app.goo.gl/XKJ1JW2vh6n4cNEm7
สาขาเซฟวัน (โซนซาลอน)
โทร. 063-881-8190 , 065-5125145
https://goo.gl/maps/viYtUD3mASF2T3S7A
สาขาใหม่ สาขาเซ็นทรัลโคราช ชั้น 3 เยื้องสำนักงานหนังสือเดินทาง
โทร.061-159-9333, 065-240-5719
https://maps.app.goo.gl/LibThhrzkVBT4QfA9
