ลูกมีฟันเป็นจุดขาวหรือดำ เป็นฟันผุหรือเปล่า?

ลูกมีฟันเป็นจุดขาวหรือดำ เป็นฟันผุหรือเปล่า?

เมื่อผู้ปกครองสังเกตเห็นว่าลูกมีจุดสีขาว น้ำตาล หรือดำอยู่บนฟัน อาจสงสัยว่า ลูกมีฟันเป็นจุดขาวหรือดำ เป็นฟันผุหรือเปล่า และจำเป็นต้องพาไปพบทันตแพทย์ทันทีหรือไม่

คำตอบคือ จุดสีขาว น้ำตาล หรือดำอาจเป็นสัญญาณของฟันผุได้ แต่ไม่ได้หมายความว่ารอยทุกจุดคือฟันผุ เพราะสีที่ผิดปกติอาจเกิดจากคราบอาหาร คราบสี ความผิดปกติของเคลือบฟัน หรือปัจจัยอื่น การวินิจฉัยต้องพิจารณาทั้งลักษณะผิวฟัน ตำแหน่ง ความแข็งของรอย อาการ และความเสี่ยงฟันผุของเด็ก

หากพบรอยใหม่ รอยมีขนาดใหญ่ขึ้น ผิวฟันเริ่มเป็นหลุม ลูกมีอาการเสียวหรือปวดฟัน ควรพาไปพบทันตแพทย์ ไม่ควรรอจนเด็กปวดมาก เพราะฟันผุในระยะแรกอาจยังไม่มีอาการ

จุดขาวบนฟันลูกคืออะไร?

จุดขาวบนฟันเด็กอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ได้แก่

1. ฟันผุระยะเริ่มต้น
2. คราบจุลินทรีย์สะสม
3. เคลือบฟันสร้างไม่สมบูรณ์
4. ภาวะเคลือบฟันมีแร่ธาตุไม่เพียงพอ
5. ฟันตกกระหรือฟลูออโรซิส
6. ความผิดปกติของฟันที่เกิดขึ้นระหว่างการสร้างฟัน
7. สีและโครงสร้างตามธรรมชาติของฟันแต่ละซี่

หากเป็นฟันผุระยะเริ่มต้น จุดขาวมักมีลักษณะขุ่นคล้ายชอล์ก ผิวอาจสูญเสียความมันวาว และพบได้บริเวณใกล้ขอบเหงือก ซอกฟัน หรือบริเวณที่มีคราบจุลินทรีย์สะสม

ในระยะนี้ผิวฟันอาจยังไม่เกิดเป็นรู แต่เป็นช่วงที่เคลือบฟันเริ่มสูญเสียแร่ธาตุ หากตรวจพบและควบคุมปัจจัยเสี่ยงได้เร็ว อาจมีแนวทางดูแลโดยไม่ต้องอุดฟันในบางกรณี

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรประเมินจากภาพหรือสีเพียงอย่างเดียว เพราะจุดขาวจากความผิดปกติของเคลือบฟันอาจมีลักษณะใกล้เคียงกับรอยผุระยะแรกได้

จุดดำบนฟันลูกเป็นฟันผุเสมอไหม?

จุดดำบนฟันเด็กอาจเป็นฟันผุ แต่ไม่ใช่ทุกกรณี โดยอาจเกิดจาก

1. รอยฟันผุ
2. คราบสีจากอาหารหรือเครื่องดื่ม
3. คราบที่ติดอยู่ตามหลุมและร่องฟัน
4. คราบจุลินทรีย์หรือหินปูนบางตำแหน่ง
5. สีของเนื้อฟันที่มองเห็นผ่านเคลือบฟัน
6. รอยฟันผุที่เคยได้รับการรักษาเพื่อหยุดการลุกลามด้วยวัสดุบางชนิด

บางครั้งร่องฟันกรามมีสีเข้มแต่ผิวยังแข็งและไม่มีรอยผุ ขณะที่รอยผุบางตำแหน่งอาจดูเพียงเล็กน้อยจากภายนอกแต่ลุกลามอยู่ภายในได้

ทันตแพทย์จึงต้องตรวจผิวฟัน ตำแหน่งของรอย ประวัติการเปลี่ยนแปลง และอาจใช้ภาพรังสีตามข้อบ่งชี้ ก่อนสรุปว่าเป็นฟันผุหรือคราบสี

จุดขาวเปลี่ยนเป็นจุดดำได้หรือไม่?

หากจุดขาวเกิดจากฟันผุระยะเริ่มต้นและยังมีปัจจัยเสี่ยงต่อเนื่อง เช่น มีคราบจุลินทรีย์มาก รับประทานขนมหรือเครื่องดื่มหวานบ่อย และทำความสะอาดไม่ทั่วถึง รอยอาจลุกลามจนผิวฟันแตกเป็นหลุมและเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลหรือดำได้

อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนสีไม่ใช่สิ่งเดียวที่ใช้บอกว่ารอยผุกำลังลุกลามหรือหยุดแล้ว เพราะรอยสีเข้มบางรอยอาจไม่มีการลุกลาม ขณะที่รอยผุระยะแรกอาจยังมีสีขาวอยู่

หากผู้ปกครองพบว่ารอยเปลี่ยนสี ขยายใหญ่ขึ้น หรือผิวฟันเริ่มมีลักษณะเป็นหลุม ควรพาลูกมาตรวจ