จัดฟันใส กับ จัดฟันเหล็กต่างกันอย่างไร? แบบไหนเหมาะกับเรามากกว่า

จัดฟันใส คืออะไร?

จัดฟัน เป็นการจัดฟันด้วยเครื่องมือพลาสติกใสที่ออกแบบให้เข้ากับรูปร่างของฟันแต่ละบุคคล

ผู้จัดฟันจะได้รับเครื่องมือหลายชุด และเปลี่ยนไปตามลำดับที่ทันตแพทย์วางแผนไว้ แต่ละชุดจะช่วยเคลื่อนฟันทีละเล็กน้อยจนไปถึงตำแหน่งที่ต้องการ

ข้อแตกต่างสำคัญคือเครื่องมือสามารถ ถอดออกได้ เวลารับประทานอาหาร แปรงฟัน และใช้ไหมขัดฟัน

แต่การถอดได้ก็หมายความว่าผู้จัดฟันต้องมีวินัยในการใส่เครื่องมือให้เพียงพอ โดยเครื่องมือใสบางระบบ เช่น Invisalign แนะนำให้ใส่ประมาณ 20–22 ชั่วโมงต่อวัน ขณะที่คำแนะนำจริงสำหรับแต่ละเคสควรเป็นไปตามทันต

1. เรื่องความสวยงาม ต่างกันชัดไหม?

ถ้าให้ความสำคัญกับภาพลักษณ์ระหว่างจัดฟัน จัดฟันใสจะสังเกตเห็นเครื่องมือได้ยากกว่า เพราะเครื่องมือมีลักษณะใสและแนบไปกับผิวฟัน

จึงเป็นทางเลือกที่ได้รับความสนใจในกลุ่มวัยทำงาน ผู้ที่ต้องพบปะผู้คน พูดหน้ากล้อง หรือต้องการให้การจัดฟันสังเกตเห็นได้น้อยลง

ส่วนจัดฟันเหล็กจะมองเห็นแบร็กเก็ตและลวดชัดกว่า แต่ก็เป็นเครื่องมือที่ใช้กันมาอย่างแพร่หลายและสามารถวางแผนควบคุมการเคลื่อนฟันได้หลากหลาย

ดังนั้น หากคำถามคือ “จัดฟันใส กับ จัดฟันเหล็กต่างกันอย่างไรในเรื่องความสวยงาม?” จุดนี้ถือว่าแตกต่างกันค่อนข้างชัด

2. การกินอาหารต่างกันอย่างไร?

สำหรับ จัดฟันเหล็ก เครื่องมือจะติดอยู่บนฟันตลอดเวลา จึงต้องระมัดระวังอาหารที่แข็งมาก เหนียว หรือกรอบมาก เพราะอาจทำให้แบร็กเก็ตหลุดหรือลวดเสียหายได้

NHS แนะนำให้ผู้ที่ใส่เครื่องมือติดแน่นหลีกเลี่ยงอาหารแข็ง กรอบจัด และเหนียวที่มีโอกาสทำให้เครื่องมือเสียหาย

ส่วน จัดฟันใส สามารถถอดเครื่องมือออกก่อนรับประทานอาหาร จึงไม่มีแบร็กเก็ตหรือลวดอยู่บนฟันขณะรับประทาน

อย่างไรก็ตาม หลังรับประทานอาหารควรทำความสะอาดฟันก่อนใส่เครื่องมือกลับ เพื่อไม่ให้เศษอาหาร น้ำตาล หรือคราบจุลินทรีย์ถูกกักอยู่ภายในเครื่องมือเป็นเวลานาน

3. แบบไหนดูแลความสะอาดง่ายกว่า?

ในแง่ของการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟัน จัดฟันใสอาจสะดวกกว่า เพราะสามารถถอดเครื่องมือออกแล้วทำความสะอาดฟันได้ใกล้เคียงกับก่อนจัดฟัน

ส่วนผู้ที่จัดฟันเหล็กต้องทำความสะอาดบริเวณรอบแบร็กเก็ตและใต้ลวดอย่างละเอียด เนื่องจากเครื่องมือสามารถเป็นบริเวณที่เศษอาหารและคราบจุลินทรีย์สะสมได้

อาจต้องใช้อุปกรณ์เสริม เช่น แปรงซอกฟันหรืออุปกรณ์ทำความสะอาดที่ทันตแพทย์แนะนำ

ไม่ว่าจะจัดฟันแบบใด สุขภาพช่องปากยังคงสำคัญมาก เพราะหากดูแลไม่ดีอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อฟันผุ เหงือกอักเสบ และรอยขาวบนผิวฟันได้

4. จัดฟันใสต้องมีวินัยมากกว่าจัดฟันเหล็กจริงไหม?

ในแง่ของการใส่เครื่องมือ คำตอบคือ ใช่

เนื่องจากจัดฟันใสสามารถถอดออกได้ ผู้จัดฟันจึงต้องมีวินัยในการใส่เครื่องมือตามเวลาที่กำหนด

หากถอดไว้นานเกินไปหรือใส่ไม่สม่ำเสมอ ฟันอาจไม่เคลื่อนไปตามตำแหน่งที่วางแผนไว้ ซึ่งอาจส่งผลให้เครื่องมือชุดถัดไปใส่ได้ไม่พอดีหรือจำเป็นต้องปรับแผนการรักษา

ส่วนจัดฟันเหล็กเป็นเครื่องมือติดแน่น จึงไม่มีปัญหาเรื่องลืมใส่เครื่องมือ แต่ก็ยังต้องมีวินัยในเรื่องการทำความสะอาด การมาตามนัด และการดูแลไม่ให้เครื่องมือหลุดหรือเสียหาย

5. แบบไหนเจ็บกว่ากัน?

ทั้งการจัดฟันใสและจัดฟันเหล็กต่างต้องใช้แรงเพื่อเคลื่อนฟัน จึงสามารถทำให้รู้สึก ตึง ปวด หรือไม่สบายฟันชั่วคราว ได้

จัดฟันเหล็กอาจรู้สึกตึงหลังติดเครื่องมือหรือหลังปรับลวด และในช่วงแรกอาจมีการเสียดสีบริเวณกระพุ้งแก้มหรือริมฝีปาก

NHS ระบุว่าหลังติดหรือปรับเครื่องมือติดแน่นอาจรู้สึกเจ็บฟันอยู่สองสามวันได้

ส่วนจัดฟันใสมักรู้สึกตึงเมื่อเปลี่ยนไปใช้เครื่องมือชุดใหม่ เนื่องจากแต่ละชุดถูกออกแบบมาเพื่อขยับฟันต่อไปอีกเล็กน้อย

ดังนั้นจึงไม่ควรโฆษณาว่า “จัดฟันใสไม่เจ็บ” เพราะความรู้สึกของแต่ละคนแตกต่างกัน