จัดฟันร่วมผ่าตัดขากรรไกร เปลี่ยนโครงหน้าได้ไหม?

การจัดฟันร่วมผ่าตัดขากรรไกร คืออะไร?

Orthognathic Treatment คือการรักษาความผิดปกติของฟันและโครงสร้างขากรรไกรด้วยการจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดเคลื่อนขากรรไกร

โดยทั่วไป การจัดฟันจะทำหน้าที่ จัดตำแหน่งฟันบนกระดูกขากรรไกร ส่วนการผ่าตัดจะทำหน้าที่ ปรับตำแหน่งกระดูกขากรรไกรบน ขากรรไกรล่าง หรือทั้งสองขากรรไกร ตามความผิดปกติของแต่ละคน

หากปัญหาเกิดจากฟันเพียงอย่างเดียว การจัดฟันอาจเพียงพอ แต่หากความผิดปกติอยู่ที่ตำแหน่งหรือขนาดของขากรรไกร การเคลื่อนฟันอย่างเดียวอาจไม่สามารถแก้ความสัมพันธ์ของขากรรไกรได้ทั้งหมด AAOMS ระบุว่า orthodontics มักสามารถแก้ปัญหาการสบฟันเมื่อความผิดปกติอยู่ที่ฟัน แต่ในกรณีที่ขากรรไกรไม่สัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญ อาจจำเป็นต้องใช้ corrective jaw surgery ร่วมด้วย

เปลี่ยนได้ในหลายกรณี แต่ระดับการเปลี่ยนแปลงแตกต่างกัน

เมื่อมีการเคลื่อนตำแหน่งกระดูกขากรรไกร เนื้อเยื่ออ่อนที่อยู่รอบ ๆ เช่น ริมฝีปาก คาง และสัดส่วนใบหน้าด้านข้างก็สามารถเปลี่ยนตามไปด้วย

ตัวอย่างเช่น ในผู้ที่มีขากรรไกรล่างยื่นและได้รับการผ่าตัดปรับตำแหน่งขากรรไกรล่างตามแผน โปรไฟล์บริเวณคางและริมฝีปากล่างอาจเปลี่ยนไป ทำให้สัดส่วนระหว่างส่วนบนและส่วนล่างของใบหน้าดูแตกต่างจากก่อนรักษา

BOS ระบุว่าผู้เข้ารับ orthognathic treatment แทบทั้งหมดจะมีการเปลี่ยนแปลงของรูปลักษณ์ใบหน้าในระดับหนึ่ง แต่ความแตกต่างมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับว่าขากรรไกรต้องถูกเคลื่อนมากเพียงใด

ดังนั้นไม่ควรเขียนว่า “ผ่าตัดขากรรไกรแล้วหน้าจะสวยขึ้นทุกคน”

“การผ่าตัดขากรรไกรสามารถทำให้สัดส่วนและโปรไฟล์ใบหน้าเปลี่ยนไปตามตำแหน่งของขากรรไกรที่ได้รับการแก้ไข โดยผลลัพธ์และระดับการเปลี่ยนแปลงแตกต่างกันในแต่ละบุคคล
ขากรรไกรล่างยื่น คืออะไร?

ลักษณะที่หลายคนเรียกว่า “คางยื่น” หรือ “ขากรรไกรล่างยื่น” อาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น ขากรรไกรล่างมีการเจริญมาก ขากรรไกรบนเจริญน้อย หรือมีทั้งสองปัจจัยร่วมกัน

เมื่อกัดฟัน อาจเห็นลักษณะ ฟันล่างอยู่ด้านหน้าฟันบน หรือมีความสัมพันธ์การสบฟันแบบ Class III

แต่ฟันล่างคร่อมฟันบนไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องผ่าตัด เพราะบางกรณีอาจเกิดจากตำแหน่งของฟัน ขณะที่บางรายเกิดจากโครงสร้างกระดูก

จึงต้องอาศัยการตรวจรูปหน้า การสบฟัน ภาพถ่าย ภาพรังสี และข้อมูลอื่นที่จำเป็นเพื่อแยกสาเหตุก่อนวางแผนรักษา

ทำไมบางเคสจัดฟันอย่างเดียวไม่ได้?

การจัดฟันสามารถเคลื่อนฟันภายในขอบเขตของกระดูกที่รองรับฟัน แต่ไม่สามารถเคลื่อนขากรรไกรของผู้ใหญ่ไปข้างหน้าหรือถอยหลังในระดับเดียวกับการผ่าตัดได้

ตัวอย่างเช่น หากขากรรไกรล่างยื่นมาก การพยายามเคลื่อนเฉพาะฟันเพื่อชดเชยตำแหน่งกระดูกอาจมีข้อจำกัด และผลด้านการสบฟันหรือโปรไฟล์ใบหน้าอาจไม่เป็นไปตามเป้าหมายของการรักษา

British Orthodontic Society อธิบายว่า หากกระดูกขากรรไกรอยู่ในตำแหน่งที่ทำให้ฟันไม่สามารถสบกันอย่างเหมาะสม การจัดฟันอย่างเดียวอาจไม่สามารถแก้ปัญหาได้ และต้องอาศัยการผ่าตัดเพื่อเปลี่ยนตำแหน่งของขากรรไกรร่วมด้วย

ดังนั้นจุดสำคัญคือ ต้องวินิจฉัยก่อนว่าปัญหาหลักมาจาก “ฟัน” หรือ “กระดูกขากรรไกร”