3 สัญญาณเตือน ก่อนเป็นโรคเหงือก ที่ไม่ควรมองข้าม

3 สัญญาณเตือนโรคเหงือกที่ควรสังเกต

1. แปรงฟันแล้วเลือดออกตามไรฟัน

หนึ่งในอาการที่พบได้บ่อยคือ เลือดออกขณะแปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟัน

หลายคนเข้าใจว่าเกิดจากแปรงแรงเกินไปเพียงอย่างเดียว แต่หากมีเลือดออกซ้ำ ๆ โดยเฉพาะบริเวณเดิม อาจเป็นสัญญาณว่าบริเวณนั้นมีการอักเสบของเหงือก

เหงือกที่มีสุขภาพดีโดยทั่วไปไม่ควรมีเลือดออกเป็นประจำจากการแปรงอย่างถูกวิธี

เมื่อมีคราบจุลินทรีย์สะสมใกล้ขอบเหงือก ร่างกายจะตอบสนองด้วยกระบวนการอักเสบ ทำให้เนื้อเยื่อเหงือกบวมและมีเลือดออกง่ายขึ้น

จึงไม่ควรแก้ด้วยการ “หยุดแปรงตรงที่เลือดออก” เพราะอาจทำให้คราบสะสมเพิ่มขึ้น

สิ่งที่ควรทำคือปรับวิธีแปรงให้ถูกต้อง ใช้แปรงขนนุ่ม ทำความสะอาดบริเวณขอบเหงือกอย่างสม่ำเสมอ และหากยังมีเลือดออกต่อเนื่องควรเข้ารับการตรวจ

เลือดออกตามไรฟันทุกครั้ง อันตรายไหม?

ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นโรคปริทันต์รุนแรงทุกคน แต่ก็ไม่ควรมองข้าม

เลือดออกตามไรฟันสามารถเกิดจากเหงือกอักเสบ การแปรงแรง หรือปัจจัยอื่นได้ จึงต้องดูร่วมกับสุขภาพเหงือกโดยรวมและการตรวจในช่องปาก

หากมีอาการร่วมกับ เหงือกบวม กลิ่นปาก เหงือกร่น หรือฟันโยก ยิ่งควรได้รับการตรวจ

2. เหงือกแดง บวม หรือกดแล้วรู้สึกเจ็บ

เหงือกที่มีสุขภาพดีควรมีลักษณะกระชับ ไม่บวม และไม่เจ็บง่าย

หากเริ่มสังเกตว่าเหงือกบริเวณใดบริเวณหนึ่ง แดงกว่าปกติ บวม นิ่ม หรือรู้สึกเจ็บเมื่อสัมผัส อาจเป็นอีกหนึ่งสัญญาณของการอักเสบ

โดยเฉพาะบริเวณขอบเหงือกระหว่างฟัน ซึ่งเป็นบริเวณที่เศษอาหารและคราบจุลินทรีย์สามารถสะสมได้ง่าย

บางคนไม่มีอาการปวดเลยจึงคิดว่าเหงือกปกติ แต่โรคเหงือกในระยะแรกสามารถเกิดขึ้นได้โดยไม่มีอาการปวดชัดเจน

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ไม่ควรรอจน “ปวดก่อนค่อยไปหาหมอ”

3. มีกลิ่นปากบ่อย แม้แปรงฟันแล้ว

กลิ่นปากสามารถเกิดจากหลายสาเหตุ ไม่ได้หมายความว่าทุกคนที่มีกลิ่นปากจะเป็นโรคเหงือก

แต่หาก มีกลิ่นปากเรื้อรัง แม้แปรงฟันและทำความสะอาดช่องปากแล้ว หนึ่งในสาเหตุที่ควรตรวจคือการสะสมของคราบจุลินทรีย์ หินปูน หรือการอักเสบบริเวณเหงือก

เมื่อคราบและแบคทีเรียสะสมตามขอบเหงือกหรือซอกฟัน อาจทำให้เกิดสารที่มีกลิ่นและทำให้มีกลิ่นปากได้

หากมีกลิ่นปากร่วมกับ เลือดออกตามไรฟัน เหงือกบวม หรือมีหินปูนจำนวนมาก ควรตรวจสุขภาพเหงือกเพื่อหาสาเหตุ

อย่างไรก็ตาม กลิ่นปากยังสามารถเกิดจากลิ้นแห้ง ปากแห้ง อาหาร ยาบางชนิด หรือสาเหตุอื่นได้ จึงไม่ควรวินิจฉัยจากกลิ่นปากเพียงอย่างเดียว

ถ้ามี 1 ใน 3 อาการ แปลว่าเป็นโรคเหงือกแล้วหรือยัง?

ไม่สามารถวินิจฉัยได้จากอาการเพียงอย่างเดียว

แต่หากพบ เลือดออกตามไรฟัน เหงือกแดงบวม หรือกลิ่นปากเรื้อรัง ถือเป็นสัญญาณที่ควรให้ความสนใจและเข้ารับการตรวจ

โดยเฉพาะคำว่า “ก่อนเป็นโรคเหงือก” จริง ๆ แล้วในทางการแพทย์ควรเข้าใจว่า อาการบางอย่างอาจหมายถึง เหงือกเริ่มมีการอักเสบแล้ว

จึงไม่ควรรอให้อาการรุนแรงขึ้นก่อนค่อยรักษา

การตรวจตั้งแต่ระยะแรกช่วยให้สามารถประเมินได้ว่าเป็นเพียงเหงือกอักเสบ หรือมีการสูญเสียกระดูกรอบฟันและพัฒนาเป็นโรคปริทันต์แล้ว

เหงือกอักเสบ กับโรคปริทันต์ ต่างกันอย่างไร?

สองภาวะนี้เกี่ยวข้องกัน แต่ไม่เหมือนกัน

เหงือกอักเสบ หรือ Gingivitis เป็นการอักเสบที่จำกัดอยู่บริเวณเหงือก ยังไม่มีการสูญเสียเนื้อเยื่อยึดเกาะหรือกระดูกรอบฟันจากโรคปริทันต์ หากได้รับการควบคุมคราบจุลินทรีย์และดูแลอย่างเหมาะสม ภาวะนี้สามารถดีขึ้นได้

ส่วน โรคปริทันต์ หรือ Periodontitis เป็นภาวะที่การอักเสบลุกลามลงไปยังโครงสร้างที่รองรับฟัน ทำให้เกิดการสูญเสียเนื้อเยื่อยึดเกาะและกระดูกรอบรากฟัน

เมื่อกระดูกสูญเสียมากขึ้น อาจพบ เหงือกร่น ฟันดูยาวขึ้น ช่องฟันกว้างขึ้น ฟันเคลื่อนตำแหน่ง หรือฟันโยก

การรักษาในระยะนี้จึงซับซ้อนกว่าการดูแลเหงือกอักเสบระยะแรก