ควรพาลูกพบหมอฟันครั้งแรกเมื่อไร? ต้องรอให้ฟันขึ้นครบไหม

ทำไมต้องพาลูกหาหมอฟันตั้งแต่ฟันเพิ่งขึ้น?

ฟันน้ำนมซี่แรกมักเริ่มขึ้นในช่วงประมาณ 6 เดือน แต่อายุที่ฟันขึ้นจริงสามารถเร็วหรือช้ากว่านี้ได้ในเด็กแต่ละคน

ทันทีที่ฟันขึ้น ฟันซี่นั้นก็สามารถสัมผัสกับคราบจุลินทรีย์ น้ำตาลจากอาหารและเครื่องดื่ม และเริ่มมีความเสี่ยงต่อฟันผุได้

การตรวจตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยให้ผู้ปกครองรู้ว่า

1. ฟันของลูกขึ้นและพัฒนาเหมาะสมกับวัยหรือไม่
2. ควรแปรงฟันอย่างไร
3. ควรใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ปริมาณเท่าไร
4. พฤติกรรมการกินแบบไหนเพิ่มความเสี่ยงต่อฟันผุ
5. ลูกมีความเสี่ยงต่อฟันผุมากหรือน้อยเพียงใด

จึงไม่จำเป็นต้องรอให้มีฟันหลายซี่ก่อนจึงค่อยไปตรวจ

ต้องรอให้ฟันน้ำนมขึ้นครบ 20 ซี่ไหม?

เด็กมีฟันน้ำนมทั้งหมด 20 ซี่ และโดยทั่วไปฟันน้ำนมจะทยอยขึ้นจนเกือบครบในช่วงอายุประมาณ 2–3 ปี

หากรอจนฟันขึ้นครบจึงค่อยพาลูกไปหาหมอฟัน อาจพลาดช่วงเวลาสำคัญในการป้องกันฟันผุไปหลายปี

เด็กบางคนสามารถเริ่มมีฟันผุได้ตั้งแต่ยังมีฟันเพียงไม่กี่ซี่ โดยเฉพาะหากมีการสัมผัสน้ำตาลบ่อย ดื่มนมหรือเครื่องดื่มหวานก่อนนอน และยังทำความสะอาดฟันไม่ทั่วถึง

ดังนั้นหลักคิดง่าย ๆ คือ

“ฟันซี่แรกขึ้น ก็เริ่มดูแลและเริ่มตรวจได้”

ไปหาหมอฟันครั้งแรก หมอจะทำอะไรบ้าง?

การพบหมอฟันครั้งแรกของเด็กไม่จำเป็นต้องมีขั้นตอนการรักษาที่ซับซ้อน

ส่วนใหญ่จะเริ่มจากการพูดคุยกับผู้ปกครอง ตรวจฟันและช่องปากของเด็กอย่างเหมาะสมกับวัย พร้อมประเมินเรื่องต่าง ๆ เช่น สุขภาพของฟันและเหงือก การขึ้นของฟัน คราบสะสม พฤติกรรมการรับประทานอาหาร และความเสี่ยงต่อฟันผุ

ทันตแพทย์ยังสามารถแนะนำการแปรงฟันและการใช้ฟลูออไรด์ให้เหมาะกับอายุของเด็ก

สำหรับเด็กเล็ก การตรวจครั้งแรกยังเป็นโอกาสให้เด็ก ค่อย ๆ ทำความคุ้นเคยกับสถานที่ คุณหมอ และการตรวจช่องปาก ในวันที่ยังไม่มีอาการปวด

ลูกยังไม่มีฟันผุ จำเป็นต้องพาไปไหม?

เป้าหมายที่ดีที่สุดของทันตกรรมเด็กคือป้องกันปัญหาก่อนเกิดอาการปวด

ฟันผุในระยะแรกอาจยังไม่ทำให้เด็กเจ็บ และผู้ปกครองอาจสังเกตเห็นได้ยาก

หากรอจนลูกบ่นปวดฟัน ฟันอาจผุลึกมากขึ้นและต้องได้รับการรักษาที่ซับซ้อนกว่าเดิม

การตรวจตั้งแต่ยังไม่มีปัญหาจึงช่วยให้สามารถติดตามสุขภาพฟันและแก้ไขพฤติกรรมเสี่ยงได้ตั้งแต่ต้น

ฟันน้ำนมสำคัญไหม ในเมื่อเดี๋ยวก็หลุด?

แม้ฟันน้ำนมจะถูกแทนที่ด้วยฟันแท้ในอนาคต แต่ฟันน้ำนมมีหน้าที่หลายอย่าง ทั้งการบดเคี้ยว การออกเสียง การรักษาพื้นที่สำหรับฟันแท้ และมีส่วนต่อพัฒนาการของช่องปากในวัยเด็ก

หากฟันน้ำนมผุมาก อาจทำให้เด็กปวด รับประทานอาหารไม่สะดวก หรือติดเชื้อได้

ดังนั้นไม่ควรปล่อยฟันน้ำนมผุเพียงเพราะคิดว่า “เดี๋ยวก็หลุดเอง”

เริ่มแปรงฟันให้ลูกเมื่อไร?

ควรเริ่มทำความสะอาดช่องปากตั้งแต่วัยทารก และเมื่อ ฟันซี่แรกขึ้น ควรเริ่มแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์

สำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี ใช้ยาสีฟันปริมาณเพียงเล็กน้อยประมาณ แตะบาง ๆ หรือขนาดเมล็ดข้าว

เด็กอายุประมาณ 3–6 ปี ใช้ประมาณ ขนาดเมล็ดถั่วลันเตา

ควรแปรงวันละ 2 ครั้ง และผู้ปกครองเป็นผู้ช่วยแปรงหรือกำกับดูแล เนื่องจากเด็กเล็กยังไม่มีทักษะในการทำความสะอาดฟันได้ทั่วถึงด้วยตัวเอง

กินนมก่อนนอนทำให้ฟันผุไหม?

สิ่งที่สำคัญคือ ความถี่ที่ฟันสัมผัสน้ำตาลและการทำความสะอาดหลังรับประทาน

หลังฟันขึ้นแล้ว หากเด็กดื่มนมหรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลก่อนนอนและหลับไปโดยไม่ได้แปรงฟัน คราบและน้ำตาลอาจค้างอยู่บนฟันเป็นเวลานาน เพิ่มความเสี่ยงต่อฟันผุ

โดยเฉพาะการจิบนมหรือเครื่องดื่มหวานบ่อย ๆ ระหว่างวันและกลางคืน ยิ่งเพิ่มจำนวนครั้งที่ฟันสัมผัสน้ำตาล

จึงควรดูแลเรื่องอาหารควบคู่กับการแปรงฟัน ไม่ใช่ให้ความสำคัญกับการแปรงเพียงอย่างเดียว

เด็กกลัวหมอฟัน ควรเริ่มอย่างไร?

หนึ่งในเหตุผลที่แนะนำให้พาเด็กมาตรวจตั้งแต่ยังเล็กและยังไม่มีอาการ คือช่วยให้ประสบการณ์ครั้งแรกไม่จำเป็นต้องเริ่มจากความเจ็บปวด

ผู้ปกครองสามารถบอกลูกง่าย ๆ ว่า “เราไปให้คุณหมอดูฟันกัน” โดยไม่ต้องพูดขู่หรือเล่าประสบการณ์ทำฟันที่น่ากลัว

หลีกเลี่ยงคำอย่าง “ไม่เจ็บหรอก” หรือ “อย่ากลัวนะ” ซ้ำ ๆ เพราะอาจทำให้เด็กสงสัยว่ามีสิ่งที่ต้องกลัว

เด็กแต่ละคนปรับตัวไม่เหมือนกัน บางคนยอมให้ตรวจได้ทันที ขณะที่บางคนอาจต้องใช้เวลาสร้างความคุ้นเคย