ฟันเด็กแบบไหนควรปรึกษาจัดฟัน? 7 สัญญาณที่พ่อแม่ควรสังเกต
ฟันของลูกดูเก ฟันหน้าล่างคร่อมฟันบน หรือเวลาลูกกัดฟันแล้วฟันหน้าบนปิดฟันล่างจนแทบมองไม่เห็น แบบนี้ควรรอให้โตอีกหน่อย หรือควรพาไปปรึกษาเรื่องจัดฟันตั้งแต่เด็ก?
คำถาม “ฟันเด็กแบบไหนควรปรึกษาจัดฟัน?” เป็นสิ่งที่คุณพ่อคุณแม่หลายคนสงสัย เพราะการจัดฟันในเด็กไม่ได้หมายความว่าเด็กทุกคนจะต้องติดเครื่องมือทันที และไม่ได้หมายความว่าต้องรอให้ฟันแท้ขึ้นครบก่อนจึงจะตรวจได้
ในความเป็นจริง ช่วงที่เด็กมีทั้งฟันน้ำนมและฟันแท้อยู่ร่วมกันเป็นช่วงสำคัญในการประเมิน การขึ้นของฟัน การสบฟัน พื้นที่สำหรับฟันแท้ และการเจริญเติบโตของขากรรไกร
American Association of Orthodontists หรือ AAO แนะนำให้เด็กได้รับการตรวจประเมินด้านการจัดฟัน ไม่ช้ากว่าอายุประมาณ 7 ปี เพราะเป็นช่วงที่มีทั้งฟันน้ำนมและฟันแท้ ทำให้สามารถมองเห็นปัญหาที่กำลังเกิดขึ้นได้ แต่การตรวจตอนอายุ 7 ปี ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเริ่มจัดฟันทันทีทุกคน เด็กจำนวนมากเพียงได้รับการติดตามการเจริญเติบโตจนถึงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการรักษา
ทำไมต้องตรวจการสบฟันตั้งแต่เด็ก?
การจัดเรียงของฟันและความสัมพันธ์ระหว่างขากรรไกรบนกับล่างมีการเปลี่ยนแปลงต่อเนื่องตามการเจริญเติบโต
ในเด็กบางคน ปัญหาที่พบตั้งแต่ช่วงฟันผสมสามารถติดตามได้โดยยังไม่ต้องรักษา แต่ปัญหาบางประเภทอาจได้รับประโยชน์จากการตรวจและวางแผนตั้งแต่เนิ่น ๆ โดยเฉพาะเมื่อเกี่ยวข้องกับการสบฟันผิดปกติ การขึ้นของฟันแท้ พื้นที่ในขากรรไกร หรือการเจริญเติบโตของขากรรไกร
AAPD หรือ American Academy of Pediatric Dentistry ระบุว่า การติดตามพัฒนาการของชุดฟันและการสบฟันเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพช่องปากในเด็ก และการวินิจฉัยปัญหาได้เร็วสามารถช่วยให้เลือกช่วงเวลารักษาที่เหมาะสมได้
ดังนั้นเป้าหมายของการพาลูกมาตรวจเร็ว ไม่ใช่การรีบจัดฟัน แต่คือการรู้ว่ามีปัญหาหรือไม่ และควรรักษา “เมื่อไร” จึงจะเหมาะสมที่สุด
- ฟันหน้าสบคร่อม ฟันล่างอยู่ด้านหน้าฟันบน
หนึ่งในลักษณะที่คุณพ่อคุณแม่สามารถสังเกตได้ค่อนข้างง่ายคือ ฟันหน้าสบคร่อม หรือ Anterior Crossbite
ปกติเมื่อกัดฟัน ฟันหน้าบนควรอยู่ด้านหน้าฟันหน้าล่างเล็กน้อย แต่ในเด็กที่มีฟันหน้าสบคร่อม ฟันหน้าล่างบางซี่หรือหลายซี่จะอยู่ด้านหน้าฟันบน
ภาวะนี้อาจเกิดจากตำแหน่งของฟันเพียงอย่างเดียว หรือสัมพันธ์กับโครงสร้างและการเจริญเติบโตของขากรรไกร จึงต้องแยกสาเหตุให้ชัดก่อนรักษา
หากปล่อยไว้ในบางกรณี อาจเกิดการสบกระแทก การสึกของฟัน หรือการเลื่อนขากรรไกรเพื่อหลบตำแหน่งที่สบผิดปกติ และ crossbite บางรูปแบบอาจสัมพันธ์กับการเจริญเติบโตของขากรรไกรที่ไม่สมมาตรได้
ดังนั้นหากเห็นว่าลูก ฟันหน้าล่างคร่อมฟันบน ควรพามาประเมิน ไม่จำเป็นต้องรอจนฟันแท้ขึ้นครบทุกซี่
ฟันหน้าสบคร่อมในเด็ก แก้ด้วยเครื่องมือถอดได้หรือไม่?
สามารถใช้ได้ในบางกรณี แต่ไม่ใช่ทุกเคส
หากเป็น anterior crossbite ที่เกิดจากตำแหน่งของฟันบางซี่ และโครงสร้างขากรรไกรไม่มีความผิดปกติที่ซับซ้อน ทันตแพทย์อาจพิจารณาเครื่องมือชนิดถอดได้หรือเครื่องมือรูปแบบอื่นเพื่อช่วยแก้ไขการสบฟัน
แต่หากปัญหาเกี่ยวข้องกับโครงสร้างของขากรรไกรหรือมีฟันหลายซี่สบคร่อม แนวทางรักษาอาจแตกต่างออกไป
จึงไม่ควรสรุปจากภาพภายนอกว่า “ฟันสบคร่อม = ใส่เครื่องมือถอดได้ทุกคน” เพราะต้องตรวจว่าเป็นปัญหาจากฟันหรือจากโครงสร้างขากรรไกรก่อน
- ฟันสบลึก จนฟันล่างกัดกระแทกบริเวณด้านหลังฟันบนหรือเหงือก
ฟันสบลึก หรือ Deep Bite คือการที่ฟันหน้าบนครอบฟันหน้าล่างในแนวดิ่งมากกว่าปกติ
เด็กบางคนอาจมีฟันสบลึกแต่ไม่มีอาการและยังไม่จำเป็นต้องรักษาทันที ขณะที่บางคนมีการสบลึกมากจนฟันล่างสัมผัสหรือกระแทกเนื้อเยื่อบริเวณด้านหลังฟันหน้าบน
หากมีการสบกระแทกเนื้อเยื่อจริง อาจเกิดการระคายเคืองหรือบาดเจ็บของเนื้อเยื่อได้ และถือเป็นลักษณะที่ควรได้รับการตรวจประเมิน AAO เองใช้ภาวะ deep overbite ที่มีการสัมผัสกระแทกเนื้อเยื่อฝั่งตรงข้ามเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดของความผิดปกติของการสบฟันที่มีนัยสำคัญ
ดังนั้นแทนที่จะเขียนในบทความว่า “ฟันสบลึกทำให้เหงือกร่นและฟันโยก” แบบเหมารวม ผมแนะนำให้ใช้ข้อความที่ถูกต้องกว่า คือ:
“ฟันสบลึกที่รุนแรงจนฟันกัดกระแทกเนื้อเยื่อ อาจทำให้เกิดการระคายเคืองหรือบาดเจ็บบริเวณที่ถูกกระแทกได้ จึงควรได้รับการตรวจประเมิน”
ข้อความนี้ปลอดภัยและตรงตามหลักการแพทย์มากกว่า
- ฟันหลังสบคร่อม หรือขากรรไกรดูเบี้ยวเวลาลูกกัดฟัน
Crossbite ไม่ได้เกิดเฉพาะฟันหน้า ฟันหลังของเด็กก็สามารถสบผิดตำแหน่งได้
ใน Posterior Crossbite ฟันหลังบนบางซี่อาจสบอยู่ด้านในของฟันล่าง แทนที่จะครอบอยู่ด้านนอกตามปกติ
เด็กบางคนอาจมีการเลื่อนขากรรไกรไปด้านใดด้านหนึ่งขณะกัดฟันเพื่อให้ฟันสบกัน ส่งผลให้เวลาสังเกตจากด้านหน้าอาจเห็นว่าคางเลื่อนไปทางซ้ายหรือขวา
AAO ระบุว่า crossbite บางประเภทที่ไม่ได้รับการแก้ไขอาจสัมพันธ์กับการเลื่อนของขากรรไกร การเจริญเติบโตที่ไม่สมมาตร และการสึกผิดปกติของฟัน
หากคุณพ่อคุณแม่เห็นว่าลูกกัดฟันแล้วคางเบี้ยวไปด้านหนึ่ง หรือฟันหลังบนอยู่ด้านในฟันล่าง ควรเข้ารับการตรวจ
เด็กควรเริ่มปรึกษาจัดฟันตอนอายุเท่าไหร่?
หากไม่มีความผิดปกติที่เห็นได้ชัด สามารถเริ่มประเมินด้านการจัดฟันได้ ไม่ช้ากว่าประมาณอายุ 7 ปี
ช่วงนี้เด็กส่วนใหญ่อยู่ในระยะฟันผสม มีทั้งฟันน้ำนมและฟันแท้ ทำให้สามารถดูได้ว่าฟันแท้กำลังขึ้นอย่างไร มีพื้นที่เพียงพอหรือไม่ และขากรรไกรบนกับล่างสัมพันธ์กันอย่างไร
แต่หากลูกอายุน้อยกว่า 7 ปีและคุณพ่อคุณแม่สังเกตเห็นฟันสบคร่อม ขากรรไกรเบี้ยว ฟันยื่นมาก ฟันได้รับอุบัติเหตุ หรือมีสิ่งผิดปกติที่น่ากังวล ไม่จำเป็นต้องรอให้อายุครบ 7 ปีจึงค่อยตรวจ
ในทางกลับกัน หากลูกอายุมากกว่า 7 ปีแล้วยังไม่เคยตรวจ ก็ไม่ได้หมายความว่าสายเกินไป สามารถเข้ารับการประเมินได้เช่นกัน
.
ฟันเด็กแบบไหนควรปรึกษาจัดฟัน โคราช ปรึกษาที่ Ortho Smile Clinic
สำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่กำลังค้นหาข้อมูล “ฟันเด็กแบบไหนควรปรึกษาจัดฟัน โคราช” หรือสังเกตว่าลูกมีฟันสบคร่อม ฟันสบลึก ฟันยื่น ฟันเก ฟันแท้ขึ้นผิดตำแหน่ง หรือขากรรไกรดูไม่สมมาตร สามารถพาลูกเข้ารับการตรวจและประเมินที่ Ortho Smile Clinic
การประเมินในเด็กจะพิจารณาทั้งการขึ้นของฟันน้ำนมและฟันแท้ ลักษณะการสบฟัน พื้นที่สำหรับฟันแท้ พฤติกรรมในช่องปาก และการเจริญเติบโตของขากรรไกร ก่อนวางแผนว่าควรรักษาในช่วงนั้น หรือติดตามพัฒนาการต่อไปก่อน
ที่ Ortho Smile Clinic มีทีมทันตแพทย์ดูแลด้านทันตกรรมเด็กและด้านการจัดฟัน สามารถประเมินปัญหาตามช่วงวัยและวางแผนดูแลต่อเนื่องได้ตามความเหมาะสมของแต่ละคน
Ortho Smile Clinic มี 4 สาขาในจังหวัดนครราชสีมา ได้แก่ สาขา NDC สืบศิริ, สาขา PTT สุรณารายณ์ หน้ามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน, สาขาเซฟวัน และสาขาเซ็นทรัลโคราช ชั้น 3 สามารถเลือกเข้ารับบริการในสาขาที่สะดวกได้
หากไม่แน่ใจว่า ฟันของลูกเป็นพัฒนาการตามวัย หรือเป็นลักษณะที่ควรปรึกษาจัดฟัน สามารถพาเข้ารับการตรวจเพื่อประเมินได้ โดยไม่จำเป็นต้องรอให้ฟันแท้ขึ้นครบหรือรอให้ปัญหารุนแรงก่อนค่ะ
ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการจัดฟันเด็กและชนิดของเครื่องมือแตกต่างกันตามลักษณะการสบฟัน ระยะการขึ้นของฟัน และการเจริญเติบโตของขากรรไกร เด็กที่มาตรวจไม่ได้หมายความว่าจะต้องเริ่มจัดฟันทันที ควรได้รับการประเมินเป็นรายบุคคลโดยทันตแพทย์
ต้องการจองคิวทำฟัน หรือ สอบถามรายละเอียด
IN BOX : m.me/orthosmilekorat
ID LINE : https://line.me/R/ti/p/%40dhh0551e
TIKTOK : https://www.tiktok.com/@orthosmilekorat
WebSite : https://orthosmilekorat.world/
สำนักงานใหญ่ NDC สืบศิริ (ถ.สืบศิริ)
โทร. 065-2405720 , 093-5682666
https://maps.app.goo.gl/wY7UcbFzwDg1ssJe6
สาขาในปั้มปตท.หน้าม.เทคโนราชมงคลอีสาน(ถ.สุรณารายน์)
โทร. 044-271560 , 081-1202903
https://maps.app.goo.gl/XKJ1JW2vh6n4cNEm7
สาขาเซฟวัน (โซนซาลอน)
โทร. 063-881-8190 , 065-5125145
https://goo.gl/maps/viYtUD3mASF2T3S7A
สาขาใหม่ สาขาเซ็นทรัลโคราช ชั้น 3 เยื้องสำนักงานหนังสือเดินทาง
โทร.061-159-9333, 065-240-5719
https://maps.app.goo.gl/LibThhrzkVBT4QfA9
