หมอชิเล่าเคส ขั้นตอนทำ All On ฟันโยกทั้งปาก รักษาอย่างไรให้กลับมาใช้งานได้อีกครั้ง

ขั้นตอนที่ 1 ตรวจช่องปากและประเมินฟันทุกซี่

ก่อนตัดสินใจทำ All On ทันตแพทย์ต้องตรวจว่า ฟันที่เหลืออยู่มีสภาพอย่างไร มีฟันโยกระดับไหน มีการสูญเสียกระดูกมากน้อยเพียงใด และมีฟันใดที่ยังสามารถรักษาไว้ได้

ในผู้ที่เป็นโรคปริทันต์ จะต้องประเมินสุขภาพเหงือก การอักเสบ ความลึกของร่องเหงือก การสูญเสียกระดูก และปัจจัยอื่นที่อาจส่งผลต่อความสำเร็จในระยะยาว

รวมถึงซักประวัติด้านสุขภาพ เช่น เบาหวาน การสูบบุหรี่ ยาที่รับประทานเป็นประจำ และโรคประจำตัวบางประเภท เนื่องจากสิ่งเหล่านี้อาจมีผลต่อการหายของแผลและการรักษาด้วยรากฟันเทียม

ขั้นตอนที่ 2 ถ่าย CT หรือ CBCT เพื่อประเมินกระดูก

หนึ่งในขั้นตอนสำคัญของการวางแผนรากฟันเทียมคือการประเมินโครงสร้างกระดูกแบบสามมิติด้วย CBCT หรือ Cone Beam CT

ภาพดังกล่าวช่วยให้ทันตแพทย์ประเมินความกว้างและความสูงของกระดูก ตำแหน่งของโพรงไซนัส เส้นประสาท และโครงสร้างสำคัญอื่น ๆ เพื่อช่วยวางแผนตำแหน่งและขนาดรากฟันเทียม

American Academy of Oral and Maxillofacial Radiology แนะนำ CBCT สำหรับการประเมินพื้นที่ฝังรากเทียมแบบสามมิติก่อนการผ่าตัด โดยการใช้ภาพรังสีควรมีข้อบ่งชี้และเลือกพื้นที่ถ่ายเท่าที่จำเป็น

จึงควรใช้คำว่า “ช่วยวางแผนได้ละเอียดขึ้น” มากกว่า “CT ทำให้ฝังรากเทียมแม่นยำ 100%”

ขั้นตอนที่ 3 Oral Scan เก็บข้อมูลฟันและการสบฟันแบบดิจิทัล

นอกจากภาพกระดูกแล้ว ยังสามารถใช้ Digital Oral Scan หรือการสแกนภายในช่องปากเพื่อเก็บรูปร่างของฟัน เหงือก และการสบฟันแบบดิจิทัล

ข้อมูลจาก Oral Scan สามารถนำมาประกอบกับข้อมูลภาพรังสีและการตรวจทางคลินิก เพื่อช่วยออกแบบฟันและวางแผนการรักษา

เป้าหมายไม่ได้มีเพียงการทำให้ฟันเรียงสวย แต่ต้องพิจารณา ตำแหน่งฟัน แรงกัด การออกเสียง รูปหน้า รอยยิ้ม และความสามารถในการทำความสะอาดหลังรักษา ร่วมกัน

ขั้นตอนที่ 4 วางแผนตำแหน่งรากเทียมและฟันก่อนผ่าตัด

การรักษา Full-arch Implant ควรวางแผนจากปลายทางของฟันที่ต้องการกลับมาสู่ตำแหน่งรากเทียม หรือแนวคิดที่เรียกว่า Prosthetically Driven Implant Planning

กล่าวง่าย ๆ คือ ไม่ใช่เพียงมองว่า “ตรงไหนมีกระดูกก็ฝังตรงนั้น” แต่ต้องคำนึงว่ารากเทียมที่วางลงไปจะรองรับฟันตำแหน่งใด รับแรงอย่างไร และผู้ป่วยจะสามารถทำความสะอาดบริเวณใต้สะพานฟันได้หรือไม่

แนวทาง EFP ให้ความสำคัญกับตำแหน่งรากเทียมแบบสามมิติและการออกแบบฟันที่เอื้อต่อการทำความสะอาด เพื่อช่วยลดปัจจัยเสี่ยงต่อโรครอบรากเทียมในระยะยาว

ขั้นตอนที่ 5 ถอนฟันที่ไม่สามารถเก็บรักษาได้

หากหลังตรวจพบว่าฟันบางซี่มีพยากรณ์โรคไม่ดี ไม่สามารถเก็บรักษาได้อย่างเหมาะสม ทันตแพทย์อาจวางแผนถอนฟันเหล่านั้น

ในเคส Full-arch บางราย การถอนฟันและวางรากเทียมสามารถเกิดขึ้นในช่วงการรักษาเดียวกันได้ แต่ไม่ใช่ทุกคนจะเหมาะกับแนวทางนี้

ต้องพิจารณาทั้งการติดเชื้อ ปริมาณกระดูก คุณภาพกระดูก สภาพของเนื้อเยื่อ และความมั่นคงของรากเทียมเมื่อวางเสร็จ

ขั้นตอนที่ 6 วางรากฟันเทียม

เมื่อเตรียมช่องปากและพื้นที่พร้อมแล้ว ทันตแพทย์จะวางรากฟันเทียมตามตำแหน่งที่วางแผนไว้

ใน All-on-4 จะใช้รากเทียม 4 ตัวรองรับฟันทั้งขากรรไกร ส่วนการวางจำนวนอื่น เช่น 5 หรือ 6 ตัว ขึ้นอยู่กับระบบและแผนการรักษา

ตำแหน่ง ขนาด ความยาว และมุมของรากเทียมไม่ควรใช้สูตรเดียวกับทุกคน แต่ต้องประเมินจากกายวิภาคและสภาพกระดูกเป็นรายบุคคล