ควรเริ่มจัดฟันช่วงอายุเท่าไหร่ จึงจะเหมาะสมที่สุด? เด็ก 7 ขวบ 11–14 ปี ต่างกันอย่างไร

ฟันสบคร่อมในเด็ก ทำไมควรตรวจตั้งแต่เนิ่น ๆ?

ฟันสบคร่อม หรือ Crossbite เป็นหนึ่งในปัญหาที่ควรได้รับการประเมินตั้งแต่เด็ก

เช่น ปกติฟันหน้าบนควรอยู่ด้านหน้าฟันหน้าล่างเล็กน้อย แต่หากฟันหน้าล่างกลับอยู่ด้านหน้าฟันบน อาจเป็น anterior crossbite ซึ่งต้องตรวจว่าสาเหตุเกิดจากตำแหน่งของฟันหรือความสัมพันธ์ของขากรรไกร

ในกรณีของ posterior crossbite เด็กบางคนอาจต้องเลื่อนขากรรไกรไปด้านใดด้านหนึ่งเพื่อให้สามารถกัดฟันเข้าหากันได้

AAPD ระบุว่า crossbite ที่คาดว่าจะไม่สามารถแก้ไขตัวเองได้ควรได้รับการประเมินและจัดการในเวลาที่เหมาะสม เพื่อช่วยให้ความสัมพันธ์ของการสบฟันพัฒนาไปในทิศทางที่เหมาะสม

จึงไม่จำเป็นต้องรอให้ฟันแท้ขึ้นครบทุกซี่ก่อนจึงค่อยปรึกษา

ฟันยื่นมาก ควรรอให้โตก่อนหรือไม่?

ไม่ควรตัดสินจากอายุเพียงอย่างเดียว

เด็กที่มีฟันหน้าบนยื่นมากควรได้รับการตรวจว่าความยื่นนั้นเกิดจากตำแหน่งของฟัน ความสัมพันธ์ของขากรรไกร หรือทั้งสองอย่างร่วมกัน

การจัดฟันสามารถใช้ช่วยแก้ไขฟันที่ยื่นและการสบฟันได้ และ NHS ระบุว่าการจัดฟันอาจช่วยลดโอกาสที่ฟันซึ่งยื่นเด่นจะได้รับความเสียหายได้ด้วย

แต่จะเริ่มรักษาทันทีหรือรอให้เด็กเข้าสู่ช่วงการเจริญเติบโตที่เหมาะสม ต้องประเมินเป็นรายบุคคล

ดังนั้นถ้าลูกฟันยื่นชัดเจน การพามาปรึกษาก่อนอายุ 11 ปีก็ไม่ถือว่าเร็วเกินไป

ฟันซ้อนเก ต้องรีบจัดตั้งแต่เด็กไหม?

ช่วงที่ฟันแท้เริ่มขึ้น คุณพ่อคุณแม่มักตกใจเพราะฟันแท้มีขนาดใหญ่กว่าฟันน้ำนม ทำให้ฟันดูซ้อนหรือพื้นที่แน่นขึ้น

ทันตแพทย์ต้องประเมินว่าเป็นฟันซ้อนเกในระดับที่สามารถติดตามได้ หรือมีความไม่สมดุลระหว่างขนาดของฟันกับพื้นที่ในขากรรไกรมากจนควรวางแผนจัดการ

AAPD ระบุว่าการประเมินพื้นที่ของแนวฟันสามารถเริ่มทำได้ในช่วงที่ฟันหน้าถาวรกำลังขึ้น เพื่อช่วยวางแผนการจัดการ crowding และพื้นที่สำหรับฟันแท้

ดังนั้นไม่ควรใช้เพียงภาพฟันเกเป็นเหตุผลในการรีบติดเครื่องมือ แต่ก็ควรตรวจเพื่อดูว่ามีพื้นที่สำหรับฟันแท้ที่เหลือหรือไม่

ต้องรอให้ฟันแท้ขึ้นครบก่อนจัดฟันไหม?

คำตอบคือ ไม่จำเป็นทุกเคส

สำหรับการจัดฟันแบบเต็มรูปแบบ ทันตแพทย์มักรอให้ฟันแท้ส่วนใหญ่ขึ้นมาแล้ว จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมวัยประมาณ 11–14 ปีจึงเป็นช่วงที่เด็กจำนวนมากเริ่มจัดฟัน

NHS ระบุว่าการรักษาจัดฟันมักเริ่มหลังจากฟันแท้ส่วนใหญ่ของเด็กเริ่มขึ้นมาแล้ว

แต่หากเป็นปัญหาที่สามารถได้รับประโยชน์จากการแก้ไขก่อน เช่น การสบคร่อม ความผิดปกติของพื้นที่ หรือความไม่สมดุลของการเจริญเติบโตบางประเภท สามารถประเมินและรักษาตั้งแต่ช่วงที่ยังมีฟันน้ำนมเหลืออยู่ได้

ดังนั้นคำถามที่ถูกต้องจึงไม่ใช่แค่ “ฟันแท้ขึ้นครบหรือยัง?” แต่ควรถามว่า “ปัญหาของเด็กคนนี้ควรรักษาในช่วงพัฒนาการใด?”