เด็กฟันผุทั้งที่แปรงฟันทุกวัน เกิดจากอะไร? 8 สาเหตุที่พ่อแม่อาจมองข้าม

5. มี “น้ำตาลซ่อนอยู่” ในอาหารที่พ่อแม่คิดว่าไม่หวาน

เด็กไม่จำเป็นต้องกินลูกอมหรือช็อกโกแลตจึงจะเสี่ยงฟันผุ

อาหารและเครื่องดื่มหลายชนิดที่ดูเหมือนเป็นของว่างทั่วไปสามารถมีน้ำตาลได้ เช่น

น้ำผลไม้ นมปรุงแต่งรส โยเกิร์ตรสหวาน ซีเรียล ขนมปังหรือเบเกอรี่ ขนมแท่ง น้ำหวาน และเครื่องดื่มสำหรับเด็กบางชนิด

ADA ระบุว่าแบคทีเรียที่ทำให้เกิดฟันผุสามารถใช้น้ำตาลจากอาหารและเครื่องดื่มหลายประเภท รวมถึงอาหารที่ผู้ปกครองอาจเข้าใจว่าเป็นทางเลือกที่ดี เช่น น้ำผลไม้และ cereal bars

ดังนั้นเวลาเลือกอาหารควรดูทั้ง ปริมาณน้ำตาลและความถี่ที่เด็กกิน

สำหรับเครื่องดื่มประจำวัน น้ำเปล่าเป็นตัวเลือกที่เหมาะสมที่สุดสำหรับฟัน

6. ดื่มนมหรือเครื่องดื่มก่อนนอน แล้วไม่ได้แปรงฟันหลังจากนั้น

อีกสถานการณ์หนึ่งที่พบได้บ่อยคือ พ่อแม่แปรงฟันให้ลูกเรียบร้อยแล้ว แต่ก่อนนอนเด็กกลับดื่มนม น้ำหวาน หรือน้ำผลไม้อีกครั้ง

เท่ากับว่าหลังการแปรงฟัน มีคาร์โบไฮเดรตหรือน้ำตาลกลับเข้าสู่ช่องปากอีก

โดยเฉพาะหากเด็กหลับพร้อมขวดนมหรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลตามธรรมชาติหรือน้ำตาลเติมเพิ่ม ฟันอาจสัมผัสกับน้ำตาลเป็นเวลานาน AAPD ระบุพฤติกรรมการนอนพร้อมขวดที่มีน้ำตาลเป็นปัจจัยเสี่ยงของฟันผุในเด็กเล็ก

หลังแปรงฟันก่อนนอน หากเด็กกระหายน้ำ น้ำเปล่า เป็นทางเลือกที่เหมาะกว่า

7. แปรงฟันแล้วบ้วนปากด้วยน้ำมาก ๆ

หลังแปรงฟัน ผู้ปกครองบางคนให้ลูกกลั้วน้ำหลายครั้งจนรู้สึกว่ายาสีฟันออกหมด

แต่การล้างปากมากเกินไปหลังแปรงสามารถลดปริมาณฟลูออไรด์ที่เหลือสัมผัสกับผิวฟัน

สำหรับเด็กที่สามารถบ้วนได้ NHS แนะนำให้ บ้วนยาสีฟันส่วนเกินออก แต่ไม่ต้องบ้วนน้ำตาม เพื่อให้ฟลูออไรด์คงอยู่บนผิวฟันได้นานขึ้น

แน่นอนว่าต้องใช้ยาสีฟันในปริมาณที่เหมาะกับอายุ และดูแลไม่ให้เด็กกลืนยาสีฟัน

8. ฟันของเด็กบางคนมีจุดที่ผุง่ายกว่าคนอื่น

ถึงเด็กสองคนจะกินอาหารคล้ายกันและแปรงฟันเหมือนกัน ความเสี่ยงฟันผุก็อาจไม่เท่ากัน

ตัวอย่างเช่น ร่องฟันกรามที่ลึก สามารถกักเศษอาหารและคราบจุลินทรีย์ ทำให้ขนแปรงเข้าไปทำความสะอาดได้ยาก

เด็กบางคนอาจมี ความผิดปกติของการสร้างเคลือบฟัน หรือมีรอยด่างขาวระยะแรก ซึ่งสามารถเพิ่มความเสี่ยงได้

AAPD ระบุว่าควรประเมินทั้ง developmental defects และหลุมร่องฟันลึกในการประเมินความเสี่ยงต่อฟันผุ และสามารถพิจารณาการเคลือบหลุมร่องฟันในฟันที่มีความเสี่ยงตามข้อบ่งชี้

นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมเด็กบางคนจึงอาจต้องการมาตรการป้องกันมากกว่าการแปรงฟันที่บ้านเพียงอย่างเดียว  

เด็กแปรงฟันเองได้ตั้งแต่อายุเท่าไหร่?

เด็กสามารถเริ่มฝึกแปรงเองได้ตั้งแต่อายุน้อย แต่คำว่า “แปรงเอง” กับ “แปรงสะอาด” ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน

เด็กเล็กยังมีข้อจำกัดเรื่องการควบคุมกล้ามเนื้อมือ การกะตำแหน่ง และระยะเวลาที่แปรง

จึงควรมีผู้ปกครองช่วยดูแลหรือแปรงซ้ำ โดยเฉพาะในช่วงวัยอนุบาลและประถมต้น

CDC แนะนำว่าหากเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี ควรมีผู้ใหญ่คอยดูขณะแปรงฟัน และผู้ปกครองควรช่วยจนกว่าเด็กจะมีทักษะการแปรงที่เหมาะสม

หากลูกมีประวัติฟันผุง่าย แม้อายุมากขึ้นแล้วก็ควรตรวจดูเป็นระยะว่าแปรงได้ทั่วจริงหรือไม่

ฟันน้ำนมผุ ต้องรักษาไหม ในเมื่อเดี๋ยวก็หลุด?

ควรให้ทันตแพทย์ตรวจ ไม่ควรรอให้หลุดเองทุกกรณี

ฟันน้ำนมมีความสำคัญต่อการบดเคี้ยว การออกเสียง และพื้นที่สำหรับฟันแท้ หากปล่อยฟันผุจนลึก เด็กอาจปวดฟัน เกิดการติดเชื้อ และมีปัญหาในการกินหรือการใช้ชีวิตประจำวันได้ CDC ระบุว่าฟันผุที่ไม่ได้รักษาสามารถทำให้เกิดอาการปวดและติดเชื้อ ซึ่งอาจกระทบต่อการกิน การพูด การเล่น และการเรียนของเด็ก

แนวทางรักษาขึ้นอยู่กับความลึกของรอยผุ อายุของเด็ก ตำแหน่งฟัน และช่วงเวลาที่ฟันซี่นั้นควรหลุด ดังนั้นไม่ใช่ว่าฟันผุทุกซี่ต้องรักษาแบบเดียวกัน แต่ก็ควรได้รับการประเมินก่อน ฟันผุไม่ได้เริ่มจาก “รูดำ” เสมอไป