ไม่ขูดหินปูนนาน ผลเสียคืออะไร? ปล่อยไว้นานกระทบฟันและเหงือกอย่างไร

ไม่ขูดหินปูนนาน ผลเสียคืออะไร?

การมีหินปูนไม่ได้หมายความว่าจะเกิดปัญหารุนแรงทันที แต่การสะสมเป็นเวลานานทำให้พื้นผิวบริเวณนั้นทำความสะอาดได้ยากขึ้น และเอื้อต่อการสะสมของคราบจุลินทรีย์ต่อเนื่อง

ผลที่อาจพบได้มีหลายระดับ ตั้งแต่อาการเล็กน้อยไปจนถึงปัญหาของเนื้อเยื่อรอบฟัน

1. เหงือกอักเสบง่ายขึ้น

หนึ่งในอาการที่พบได้บ่อยคือ เหงือกแดง บวม และเลือดออกง่าย

เมื่อมีคราบจุลินทรีย์สะสมบริเวณขอบเหงือก ร่างกายสามารถตอบสนองด้วยกระบวนการอักเสบ ทำให้เหงือกดูบวม แดง หรือมีเลือดออกขณะแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟัน

อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ Gingivitis หรือเหงือกอักเสบ

ในระยะนี้ยังไม่มีการสูญเสียกระดูกรอบฟันจากโรคปริทันต์ และหากได้รับการทำความสะอาดพร้อมดูแลสุขอนามัยอย่างเหมาะสม สุขภาพเหงือกสามารถดีขึ้นได้

2. แปรงฟันแล้วเลือดออกตามไรฟัน

หลายคนเข้าใจว่าเลือดออกเกิดจากการแปรงแรงเพียงอย่างเดียว

จริง ๆ แล้วการแปรงแรงสามารถทำให้เนื้อเยื่อระคายเคืองได้ แต่หากพบว่า เลือดออกตามไรฟันซ้ำ ๆ โดยเฉพาะบริเวณที่มีคราบหรือหินปูนสะสม ควรได้รับการตรวจสุขภาพเหงือก

ไม่ควรแก้ด้วยการหยุดแปรงบริเวณนั้น เพราะอาจทำให้คราบสะสมมากขึ้น

สิ่งที่เหมาะสมกว่าคือแปรงด้วยวิธีที่ถูกต้อง ใช้แปรงขนนุ่ม และเข้ารับการตรวจหาสาเหตุหากมีเลือดออกเป็นประจำ

3. มีกลิ่นปาก

หินปูนและคราบจุลินทรีย์ที่สะสมตามซอกฟันและขอบเหงือกสามารถสัมพันธ์กับ กลิ่นปาก

แบคทีเรียบางชนิดในช่องปากสามารถสร้างสารที่มีกลิ่น โดยเฉพาะเมื่อมีคราบสะสมเป็นเวลานาน

อย่างไรก็ตาม กลิ่นปากไม่ได้เกิดจากหินปูนเพียงอย่างเดียว ยังสามารถเกิดจากคราบบนลิ้น ปากแห้ง อาหาร ยาบางชนิด หรือปัจจัยอื่นได้

หากมีกลิ่นปากเรื้อรังร่วมกับ เลือดออกตามไรฟัน เหงือกบวม หรือมีหินปูนจำนวนมาก ควรเข้ารับการตรวจสุขภาพช่องปาก

ไม่ขูดหินปูนนาน ทำให้เป็นโรคปริทันต์ได้ไหม?

หินปูนไม่ใช่สาเหตุเพียงอย่างเดียวของโรคปริทันต์ แต่หินปูนมีพื้นผิวที่ทำให้คราบจุลินทรีย์สะสมได้ง่ายขึ้น

หากมีการอักเสบต่อเนื่องในผู้ที่มีความเสี่ยง อาจพัฒนาเป็น Periodontitis หรือโรคปริทันต์ ซึ่งเป็นภาวะที่เกิดการสูญเสียเนื้อเยื่อยึดเกาะและกระดูกรอบรากฟัน

เมื่อโรคลุกลาม อาจพบอาการ เช่น เหงือกร่น ฟันดูยาวขึ้น ช่องระหว่างฟันกว้างขึ้น ฟันเคลื่อนตำแหน่ง หรือฟันเริ่มโยก

จุดสำคัญคือ การสูญเสียกระดูกรอบฟันจากโรคปริทันต์แตกต่างจากเหงือกอักเสบธรรมดา

ดังนั้น หากมีอาการผิดปกติ ไม่ควรรอจนฟันโยกแล้วจึงเริ่มรักษา

หินปูนทำให้ฟันโยกจริงไหม?

ไม่ควรพูดว่า “มีหินปูนแล้วฟันจะโยก” โดยตรง

ฟันโยกสามารถเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น โรคปริทันต์รุนแรง อุบัติเหตุ ปัญหาการสบฟัน หรือความผิดปกติอื่น

แต่ในผู้ที่เป็นโรคปริทันต์ หากเกิดการสูญเสียกระดูกรอบรากฟันมากขึ้น โครงสร้างที่ช่วยยึดฟันจะลดลง และฟันสามารถเริ่มโยกได้

ดังนั้นหากมี ฟันแท้โยกโดยไม่มีอุบัติเหตุ ควรเข้ารับการตรวจ ไม่ควรรอให้อาการมากขึ้น

ไม่ขูดหินปูนนาน ทำให้เหงือกร่นไหม?

เหงือกร่นสามารถสัมพันธ์กับโรคปริทันต์ได้ แต่ไม่ได้เกิดจากหินปูนเพียงสาเหตุเดียว

เหงือกร่นยังสามารถเกิดจากการแปรงฟันแรง ตำแหน่งของฟัน ลักษณะของเหงือก หรือปัจจัยอื่น

หากเริ่มสังเกตว่า ฟันดูยาวขึ้น เห็นบริเวณรากฟัน หรือมีอาการเสียวบริเวณคอฟัน ควรให้ทันตแพทย์ตรวจหาสาเหตุ

โดยเฉพาะถ้าเหงือกร่นร่วมกับ เลือดออกตามไรฟัน ฟันโยก หรือมีร่องเหงือกลึก ควรประเมินสุขภาพปริทันต์อย่างละเอียด

แปรงฟันทุกวัน ทำไมยังมีหินปูน?

การแปรงฟันช่วยลดคราบจุลินทรีย์ได้มาก แต่ไม่ได้หมายความว่าจะกำจัดคราบได้หมดทุกตำแหน่ง

บริเวณที่พบหินปูนได้บ่อย เช่น ด้านหลังฟันหน้าล่าง ซึ่งอยู่ใกล้ทางออกของต่อมน้ำลาย บริเวณฟันกรามบนด้านแก้ม ซอกฟัน และขอบเหงือก

หากแปรงไม่ทั่ว ใช้ไหมขัดฟันไม่สม่ำเสมอ หรือมีลักษณะฟันที่ทำความสะอาดยาก ก็สามารถเกิดคราบสะสมและกลายเป็นหินปูนได้

นอกจากนี้แต่ละคนมีอัตราการเกิดหินปูนไม่เท่ากัน จึงไม่สามารถบอกได้ว่าคนที่แปรงฟันดีจะไม่มีหินปูนเลย

ขูดหินปูนเจ็บไหม?

ความรู้สึกระหว่างขูดหินปูนแตกต่างกันในแต่ละคน ผู้ที่มีหินปูนไม่มากและเหงือกไม่อักเสบอาจรู้สึกเพียงสั่นหรือเสียวเล็กน้อย แต่ผู้ที่มีเหงือกอักเสบ หินปูนสะสมมาก มีอาการเสียวฟัน หรือมีหินปูนใต้เหงือก อาจรู้สึกเสียวหรือไม่สบายมากกว่า หากมีความไวหรือจำเป็นต้องทำความสะอาดลึก ทันตแพทย์สามารถประเมินวิธีช่วยควบคุมความรู้สึกตามความเหมาะสม ดังนั้นไม่ควรใช้คำว่า “ขูดหินปูนไม่เจ็บเลย” เพราะความรู้สึกของแต่ละคนไม่เหมือนกัน