ฟันน้ำนมผุ ต้องอุดฟันไหม? หรือรอให้หลุดเองได้

ฟันน้ำนมผุ ต้องอุดฟันไหม? หรือรอให้หลุดเองได้

ฟันน้ำนมผุ ต้องอุดฟันไหม? เป็นคำถามที่คุณพ่อคุณแม่ถามกันบ่อย เพราะฟันน้ำนมสุดท้ายก็ต้องหลุดและมีฟันแท้ขึ้นมาแทน จึงอาจสงสัยว่าจำเป็นต้องรักษาหรือไม่

คำตอบคือ ฟันน้ำนมที่ผุควรได้รับการตรวจทุกเคส แต่ไม่ได้หมายความว่าต้องอุดทุกซี่เสมอไป

วิธีรักษาจะขึ้นอยู่กับ ความลึกของรอยผุ อายุของเด็ก อาการปวดหรือการติดเชื้อ สภาพของฟัน และระยะเวลาที่ฟันซี่นั้นยังต้องใช้งานก่อนหลุดตามธรรมชาติ

ดังนั้นไม่ควรรอให้ฟันน้ำนมผุหลุดเองโดยไม่ได้รับการประเมิน เพราะบางกรณีรอยผุสามารถลุกลามจนเด็กปวดหรือติดเชื้อได้

ฟันน้ำนมสำคัญไหม ในเมื่อเดี๋ยวก็หลุด?

แม้ฟันน้ำนมจะเป็นฟันชุดชั่วคราว แต่มีบทบาทสำคัญต่อเด็กหลายด้าน ทั้ง การบดเคี้ยว การออกเสียง การรักษาพื้นที่สำหรับฟันแท้ และการใช้ชีวิตประจำวัน

หากฟันน้ำนมผุมากจนต้องสูญเสียก่อนเวลา อาจทำให้การรับประทานอาหารไม่สะดวก หรือส่งผลต่อพื้นที่สำหรับฟันแท้ในบางตำแหน่งได้ ดังนั้นแนวคิดว่า “ฟันน้ำนมผุไม่เป็นไร เดี๋ยวก็หลุด” จึงไม่ถูกต้องเสมอไป  

ถ้าปล่อยฟันน้ำนมผุไว้ จะเกิดอะไรขึ้น?

ฟันผุเป็นกระบวนการที่สามารถลุกลามได้ หากรอยผุยังคงได้รับปัจจัยเสี่ยง เช่น คราบจุลินทรีย์และการสัมผัสน้ำตาลบ่อย ๆ รอยผุอาจค่อย ๆ ลึกจากชั้นเคลือบฟันเข้าสู่เนื้อฟัน และอาจไปถึงเนื้อเยื่อประสาทฟันในที่สุด

เมื่อรอยผุลึกขึ้น เด็กอาจเริ่มมีอาการ เสียวฟัน ปวดเวลากินอาหาร ปวดตอนกลางคืน หรือเคี้ยวอาหารด้านนั้นไม่ได้

หากเกิดการติดเชื้อ อาจพบเหงือกบวม มีตุ่มหนอง หรือบวมบริเวณใบหน้าได้ ซึ่งควรได้รับการตรวจโดยทันตแพทย์โดยเร็ว

ดังนั้นหากพบว่าฟันน้ำนมเริ่มมีจุดดำหรือเป็นรู การตรวจตั้งแต่ยังไม่มีอาการปวดมักทำให้มีทางเลือกในการรักษามากกว่าการรอจนฟันผุลึก

ฟันน้ำนมผุมีผลต่อฟันแท้ไหม?

ฟันน้ำนมและฟันแท้เป็นคนละซี่กัน แต่ในช่วงที่เด็กยังเล็ก หน่อฟันแท้กำลังพัฒนาอยู่ภายในกระดูกบริเวณใกล้กับรากของฟันน้ำนม

หากฟันน้ำนมมีการติดเชื้อรุนแรงบริเวณปลายราก จึงมีโอกาสส่งผลต่อเนื้อเยื่อบริเวณใกล้เคียงและฟันแท้ที่กำลังพัฒนาได้ในบางกรณี

นอกจากนี้ หากต้องถอนฟันน้ำนมก่อนกำหนด ฟันข้างเคียงอาจเคลื่อนเข้าหาช่องว่าง ทำให้พื้นที่สำหรับฟันแท้ลดลงในบางตำแหน่ง

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ฟันน้ำนมที่ถูกถอนทุกซี่จะทำให้ฟันแท้ขึ้นผิดตำแหน่งเสมอไป ทันตแพทย์จะพิจารณาจาก อายุของเด็ก ตำแหน่งฟัน และระยะเวลาที่เหลือก่อนฟันแท้ขึ้น

ฟันน้ำนมผุมาก อุดฟันอย่างเดียวพอไหม?

ไม่เสมอไปค่ะ

หากรอยผุไม่ลึกมาก การบูรณะด้วยวัสดุอุดฟันอาจเพียงพอ แต่ถ้าฟันสูญเสียเนื้อฟันไปมาก หรือเป็นฟันกรามน้ำนมที่ต้องรับแรงบดเคี้ยวอีกหลายปี อาจต้องใช้วิธีบูรณะที่ให้ความแข็งแรงมากขึ้นตามข้อบ่งชี้

ส่วนฟันที่ผุลึกจนเนื้อเยื่อภายในได้รับผลกระทบ อาจต้องรักษาเนื้อเยื่อในฟันน้ำนมก่อนบูรณะ หรือหากฟันเสียหายมากและไม่สามารถเก็บไว้ได้ อาจต้องพิจารณาถอน

ดังนั้นคำว่า “ฟันผุ = อุดฟัน” ไม่ได้ใช้ได้กับทุกระยะ การตรวจว่ารอยผุลึกถึงชั้นใดจึงมีความสำคัญมาก

ทำไมฟันผุในเด็กบางคนลุกลามเร็ว?

เด็กบางคนอาจมีฟันผุหลายซี่หรือรอยผุลุกลามค่อนข้างเร็ว เนื่องจากความเสี่ยงต่อฟันผุไม่ได้ขึ้นอยู่กับการแปรงฟันเพียงอย่างเดียว

ปัจจัยที่เกี่ยวข้องได้แก่ ความถี่ในการกินขนมและเครื่องดื่มหวาน การกินก่อนนอนโดยไม่แปรงฟัน การแปรงไม่ทั่วถึง ปริมาณฟลูออไรด์ และประวัติฟันผุเดิม

ตัวอย่างเช่น เด็กที่กินขนมหวานทีละน้อยแต่กินหลายครั้งตลอดวัน อาจทำให้ฟันสัมผัสสภาวะที่เอื้อต่อฟันผุบ่อยกว่าการรับประทานหวานพร้อมมื้ออาหารแล้วเว้นช่วง

ดังนั้นการป้องกันฟันผุจึงควรดูทั้ง วิธีแปรงฟันและพฤติกรรมการกินร่วมกัน

ลูกมีจุดดำบนฟัน แปลว่าฟันผุทุกครั้งไหม?

ไม่จำเป็นเสมอไป จุดดำหรือสีเข้มบนฟันอาจเกิดจากคราบสี ร่องฟันที่มีสี หรือรอยผุได้

ในทางกลับกัน ฟันผุระยะแรกก็ไม่ได้มีสีดำเสมอ บางครั้งอาจเริ่มจาก รอยขาวขุ่นบนผิวฟัน ก่อนที่จะเกิดเป็นโพรง

จึงไม่ควรวินิจฉัยจากสีของฟันเพียงอย่างเดียว

หากผู้ปกครองพบจุดสีผิดปกติบนฟันลูก โดยเฉพาะบริเวณร่องฟันกราม ซอกฟัน หรือใกล้ขอบเหงือก ควรพามาตรวจเพื่อแยกว่าเป็นเพียงคราบหรือเป็นรอยฟันผุที่ควรได้รับการดูแล